आरोग्यसेवेतील नवोपक्रमांची 90 वर्षे साजरी करत असतानाच, फुफ्फुसांच्या आरोग्याच्या निदानासाठी भारतातील पहिली समर्पित निदान सुविधा असणारे सिप्लाचे ब्रीदफ्री लंग वेलनेस सेंटर देशभरात लवकर आणि सुलभ श्वसन काळजी उपलब्ध करून देण्याच्या दिशेने एक अग्रगण्य पाऊल आहे.
पुणे, फेब्रुवारी, 2026: सद्यस्थितीला भारत वाढत्या सार्वजनिक आरोग्य आव्हानाचा सामना करत आहे, यामध्ये दीर्घकालीन श्वसनविकार (CRDs) हे देशातील असंसर्गजन्य रोगांच्या (NCDs) वाढत्या प्रमाणासाठी जबाबदार असलेल्या प्रमुख दोन कारणांपैकी एक आहे. [1] चिंताजनक बाब म्हणजे, श्वसनविकारामुळे ( CRDs) होणाऱ्या जागतिक मृत्यू आणि अपंगत्व-समायोजित आयुर्मान (DALYs) पैकी 30% पेक्षा जास्त वाटा या देशाचा आहे. [2] या धक्कादायक आकडेवारीनंतरही, भारत अजूनही निदान न झालेल्या एका मूक साथीच्या रोगाशी झुंज देत आहे, ज्यामध्ये तीव्र दम्याची लक्षणे असलेल्या सुमारे 70% लोकांचे निदान होत नाही आणि अंदाजे 95–98% सीओपीडी (COPD) प्रकरणांचेही निदान होत नाही. उत्तम प्रणाली. [3], [4] अधिक सक्षम पाठिंबा आणि निदानविषयक तज्ञांपर्यंत सुलभ पोहोच याद्वारे लवकर निदान सक्षम करणे, हाच पुढील मार्ग आहे.
या कमतरतेला प्रत्युत्तर म्हणून, तंत्रज्ञान, कौशल्य आणि अत्याधुनिक निदान साधनांची उपलब्धता एकाच छताखाली एकत्र आणणारे काळजीचे नवीन नमुने उदयास येऊ लागले आहेत. नुकतेच दिल्ली आणि मुंबईमध्ये सुरू झालेले सिप्लाचे ‘ब्रीदफ्री लंग वेलनेस सेंटर’ हे डॉक्टर आणि रुग्णांना वेळेवर, उच्च-गुणवत्तेच्या निदानाची सोय उपलब्ध करून देण्यासाठी डिझाइन केले आहे. देशभरात विस्तार करण्याच्या योजनांसह, ही केंद्रे श्वसन क्षेत्रातील 60 प्रगत निदान चाचण्या देतात ज्यात ऑसिलोमेट्रीचा समावेश आहे, ही ध्वनी लहरी-आधारित फुफ्फुसांच्या कार्याची चाचणी आहे जी विशेषतः 5 वर्षांखालील मुलांसारख्या ज्या रुग्णांची चाचणी करणे कठीण असते, त्यांच्यासाठी अत्यंत प्रभावी आहे. अचूकता सुनिश्चित करण्यासाठी प्रशिक्षित तंत्रज्ञांद्वारे केल्या जाणाऱ्या या चाचण्यांमध्ये पल्मोनोलॉजी, इम्युनोलॉजी, मायक्रोबायोलॉजी आणि रेडिओलॉजी यांचा समावेश आहे. हे केंद्र फुफ्फुसांच्या रुग्णांना पोषण, पुनर्वसन आणि धूम्रपान सोडण्यासंबंधी समुपदेशनाद्वारे मदत करते, ज्यामुळे त्यांना त्यांच्या आरोग्याच्या प्रत्येक टप्प्यातून जाण्यास मदत होते.
डॉ. विशाल मोरे, एम.बी.बी.एस., एम.डी. (छातीरोग), पुणे म्हणाले, “श्वसनविकार हा व्यक्तींच्या जीवनावर आणि आरोग्यसेवेवर प्रचंड ताण निर्माण करत असल्याने, त्याचे लवकर निदान, तपासणी होणे आणि उपचारांना प्राधान्य देणाऱ्या सर्वसमावेशक उपायांची तातडीची गरज आहे. ब्रीदफ्री लंग वेलनेस सेंटरसारखी वन-स्टॉप केंद्रे रुग्णांपर्यंत फुफ्फुसांच्या आरोग्याच्या सर्वसमावेशक निदान आणि काळजी सेवा पोहोचवून ही दरी भरून काढण्यास मदत करतात.” डॉ. विशाल मोरे यांनी पुढे सांगितले, “शहरे वाढत असताना आणि जीवनशैली बदलत असताना, दमा आणि सीओपीडी (COPD) सारखे दीर्घकालीन आजार हळूहळू केंद्रस्थानी येत आहेत. भारताचा आरोग्य नकाशा बदलत आहे, अल्पकालीन संसर्गांपासून ते दीर्घकालीन आजारांकडे तो पसरत आहे.”
” [5]
डॉ. महावीर बागरेचा, एम.बी.बी.एस., एम.डी. (छातीरोग, पुणे म्हणाले, “असंतुलित आहार, कमी शारीरिक हालचाल आणि वाढते प्रदूषण यामुळे भारताच्या आरोग्याच्या स्थितीमध्ये नकळतपणे बदल घडतआहेत आणि आपले फुफ्फुस त्याची किंमत चुकवत आहेत. जागरूकतेचा अभाव, सामाजिक भीतीमुळे आणि योग्य तपासणीची उपलब्धता मर्यादित असल्यामुळे दमा आणि सीओपीडी (COPD) सारखे आजार अनेकदा वर्षानुवर्षे लक्षात येत नाहीत. याशिवाय, प्रशिक्षित कर्मचाऱ्यांची आणि स्पायरोमेट्रीसारख्या विश्वसनीय साधनांची कमतरता असल्यामुळे वेळेवर निदान करणे अधिक कठीण होऊन बसते, त्यामुळे अनेक रुग्णांचे निदान होत नाही आणि त्यांच्यावर अपुरा उपचार होतो. [6]
अत्याधुनिक तंत्रज्ञान, जागतिक स्तरावर मान्यताप्राप्त ठरलेल्या निदान पद्धती आणि श्वसन रोगांचे अचूक निदान सुनिश्चित करण्यासाठी उच्च प्रशिक्षित तंत्रज्ञांचा संघ यांना एकत्र आणत, ब्रीदफ्री लंग वेलनेस सेंटरसारखी केंद्रे योग्य दिशेने टाकलेले एक पाऊल आहेत.” ‘बेरोक जिंदगी’ आणि ‘टफीज’ यांसारख्या जनजागृती मोहिमांच्या आधारे , तसेच ‘ब्रीदफ्री’ या रुग्ण सहाय्य उपक्रमाच्या यशाच्या आधारावर, श्वसन काळजीसाठी एक मजबूत परिसंस्था निर्माण करण्याच्या दिशेने सिप्ला आपले नेतृत्व कायम ठेवण्यात सातत्य राखत आहे. ब्रीदफ्री वेलनेस सेंटर्स हे कंपनीच्या अश्या दृष्टिकोनाचे प्रतीक आहे, जिथे व्यक्तींना मुक्तपणे श्वास घेण्यासाठी आणि निरोगी जीवन जगण्यासाठी आवश्यक असलेले ज्ञान, साधने आणि सहाय्य देऊन त्यांना सक्षम
केले जाते.
