पुणे, दि.9 मार्च २०२६ :
कॉंटेक्स्ट क्राफ्ट – व्हर्टिकल मॉर्फॉलॉजीज ही तीन दिवसांची पॅरामेट्रिक डिझाइन कार्यशाळा महर्षी कर्वे स्त्री शिक्षण संस्थेच्या डॉ.भानूबेन नानावटी कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर फॉर वूमेनच्या (बीएनसीए) , पुणे येथील डिजिटल आर्किटेक्चर विभागाच्या वतीने आयोजित करण्यात आली. या कार्यशाळेचा मुख्य विषय विविध शहरी संदर्भांमध्ये उंच इमारतींच्या (हाय-राइज) रचना विकासाचा होता. कार्यशाळेचा उद्देश सहभागी विद्यार्थ्यांना कम्प्युटेशनल डिझाइन थिंकिंगची ओळख करून देणे हा होता, ज्यायोगे ते संदर्भ, पर्यावरणीय घटक आणि कार्यक्षमतेवर आधारित परिमाणांचा विचार करून उभ्या स्वरूपातील वास्तुरचना विकसित करू शकतील. ही कार्यशाळा महाविद्यालयाचे प्राचार्य आर्किटेक्ट अनुराग कश्यप यांच्या मार्गदर्शनाखाली तसेच डिजिटल आर्किटेक्चर विभागाच्या प्रमुख आर्किटेक्ट धनश्री सरदेशपांडे यांच्या सहकार्याने पार पडली.
या कार्यशाळेचे आयोजन व मार्गदर्शन असिस्टंट प्रोफेसर आर्किटेक्ट सुप्रिया घाडगे आणि असिस्टंट प्रोफेसर आर्किटेक्ट कौशिक सरदेसाई यांनी केले. या कार्यशाळेत अल्गोरिदम विकास, पर्यावरणीय विश्लेषण आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) आधारित व्हिज्युअलायझेशन यांना एकत्र आणणारी आधुनिक डिझाइन कार्यपद्धती विद्यार्थ्यांना शिकवण्यात आली. सहभागी विद्यार्थ्यांना रायनो आणि ग्रासहॉपर या सॉफ्टवेअर्सची सुरुवातीपासून ओळख करून देत डिजिटल मॉडेलिंग, डिझाइन लॉजिकची निर्मिती आणि अल्गोरिदम विकसित करण्याची प्रक्रिया शिकवण्यात आली.
पर्यावरणीय घटकांचा डिझाइनवर प्रभाव समजून घेण्यासाठी लेडीबग या प्लगइनच्या साहाय्याने सूर्यप्रकाश, हवामान आणि इतर पर्यावरणीय घटकांचे विश्लेषण करण्यात आले. तसेच विद्यार्थ्यांनी रेफ्लाइज आणि इतर एआय-आधारित साधनांचा वापर करून प्रेझेंटेशन आणि रेंडरिंग प्रक्रियेचा अभ्यास केला. या कार्यशाळेदरम्यान आर्किटेक्ट नीरज महाजन (यूएनएस, ॲमस्टरडॅम) यांनी यूएनएस मधील प्रकल्पांबद्दल तसेच रेफ्लाइज एआय रेंडरिंग वर्कफ्लो विषयी विद्यार्थ्यांशी संवाद साधत मार्गदर्शन केले.
बी.आर्च.च्या विविध वर्षांतील विद्यार्थ्यांनी या कार्यशाळेत सहभाग घेतला आणि अनेक विद्यार्थ्यांना डिजिटल साधनांचा पूर्वानुभव नव्हता. तीन दिवसांच्या या कार्यशाळेदरम्यान विद्यार्थ्यांनी डेटा-आधारित उंच इमारतींचे डिझाइन प्रस्ताव तयार केले तसेच त्यांच्या डिजिटल मॉडेल्सचे थ्री-डी प्रिंटिंगच्या माध्यमातून भौतिक नमुन्यांमध्ये रूपांतर केले, ज्यामुळे कम्प्युटेशनल डिझाइन आणि फॅब्रिकेशन यांच्यातील दुवा विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष अनुभवता आ
ला.
