संपूर्ण देशभरात एनपीएस वात्सल्य योजनेचा स्वीकार वेगाने वाढत असताना, आदित्य बिर्ला सन लाईफ पेन्शन फंडामधील एनपीएस वात्सल्यच्या सदस्यांमध्ये शालेय वयाच्या मुलांचा वाटा सर्वाधिक आहे. पालक लहान वयातच आपल्या मुलांना दीर्घकालीन बचतीची सवय लावत आहेत, आदित्य बिर्ला सन लाईफ पेन्शन फंडामधील एनपीएस वात्सल्य सदस्यांमध्ये शाळेत जाणाऱ्या मुलांचे प्रमाण सर्वाधिक आहे.
आदित्य बिर्ला सन लाईफ पेन्शन फंडामध्ये १० ते १४ वयोगटातील मुलांचा एनपीएस वात्सल्यच्या ग्राहक वर्गात ३६.९ टक्के वाटा आहे, त्यापाठोपाठ ५ ते ९ वयोगटातील मुलांचा वाटा ३१.६ टक्के आहे. १५ ते १९ वयोगटातील मुलांचा वाटा २१.१ टक्के आहे, तर ० ते ४ वयोगटातील मुलांचा वाटा १०.४ टक्के आहे.
एकत्रितपणे पाहिल्यास, ६८.५ टक्के ग्राहक वर्ग १५ वर्षांपेक्षा कमी वयाचा आहे, यामधून निदर्शनास येते की, बहुतांश पालक आपल्या मुलांचे प्रौढत्व येण्याची वाट न पाहता, ते शाळेत असतानाच त्यांच्या दीर्घकालीन बचतीचा प्रवास सुरू करत आहेत.
हा ट्रेंड देशभरात एनपीएस वात्सल्यच्या वाढत्या स्वीकाराच्या पार्श्वभूमीवर समोर आला आहे. पीएफआरडीएच्या आकडेवारीनुसार, मार्च २०२५ मधील १.०७ लाख सदस्यांच्या तुलनेत मार्च २०२६ पर्यंत या योजनेतील सदस्यांची संख्या २.१५ लाखांवर पोहोचली आहे, जी सुमारे १०० टक्क्यांची वार्षिक वाढ दर्शवते. तेव्हापासून या योजनेचा प्रसार सतत वाढत असून, ऑगस्ट २०२६ मध्ये या योजनेने ४ लाख युनिक ग्राहकांचा टप्पा ओलांडला आहे. हे आपल्या पाल्यांच्या दीर्घकालीन बचतीचा विचार करणाऱ्या पालक आणि पालकांचे जाळे वेगाने विस्तारत असल्याचे दर्शवते.
आदित्य बिर्ला सन लाईफ पेन्शन फंडामधील योगदानाची पद्धत एकरकमी गुंतवणुकीला पसंती दर्शवते; तथापि, या एकरकमी गुंतवणुकीचे एसआयपी मोडमध्ये रुपांतर करण्यासाठी सदस्यांना प्रोत्साहित करण्याचे प्रयत्न केले जात आहेत. हे दर्शवते की, केवळ एकाच वेळी गुंतवणूक करण्याऐवजी नियमित योगदानातून आपल्या मुलांचा दीर्घकालीन निधी तयार करण्यास पालक प्राधान्य देत आहेत. योजनेचा हा सुरुवातीचा स्वीकार कुटुंबातील सध्याच्या आर्थिक सवयींची संभाव्य भूमिका देखील प्रतिबिंबित करतो.
आदित्य बिर्ला सन लाईफ पेन्शन फंडामध्ये एनपीएस वात्सल्य सदस्यांपैकी ठराविक प्रमाण अशा मुलांचे आहे ज्यांचे पालक स्वतः कॉर्पोरेट, सरकारी किंवा ऑल-सिटीझन मॉडेल अंतर्गत एनपीएस खातेधारक आहेत. हे दर्शवते की काही कुटुंबांसाठी, एनपीएसद्वारे दीर्घकालीन बचत करणे ही एक सवय बनत आहे, जी पुढील पिढीपर्यंत पोहोचवली जात आहे.
लवकर सुरुवात करण्यावरील हा भर एनपीएस वात्सल्यच्या व्यापक उद्दिष्टाशी सुसंगत आहे. पीएफआरडीए या योजनेचे वर्णन अल्पवयीन मुलांसाठी एक अंशदायी बचत आणि दीर्घकालीन आर्थिक सुरक्षा योजना म्हणून करते, ज्याचा उद्देश लहान वयापासूनच आर्थिक साक्षरता आणि आर्थिक नियोजनाला प्रोत्साहन देणे हा आहे.
ही योजना कुटुंबांना अगदी लहान योगदानासह सुरुवात करण्याची अनुमती देते. सध्याच्या पीएफआरडीए मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, एनपीएस वात्सल्य खाते किमान २५० रूपयांच्या योगदानाने उघडता येते, ज्यामध्ये किमान वार्षिक योगदान २५० रूपये असू शकते आणि कोणतीही कमाल मर्यादा नाही. नातेवाईक आणि मित्रांकडून भेटवस्तू म्हणून देखील योगदान दिले जाऊ शकते, ज्यामुळे मुलाची दीर्घकालीन बचत हा अधिक व्यापक कौटुंबिक प्रयत्न बनू शकतो.
शालेय वयातच सुरुवात करण्याचे महत्त्व गुंतवणुकीच्या दीर्घ कालावधीमध्ये आहे. लवकर सुरुवात केल्याने बचतीला गुंतवून ठेवण्यासाठी अधिक वेळ मिळतो आणि कुटुंबांना नियमित योगदानाद्वारे टप्प्याटप्प्याने मोठा निधी उभारता येतो. त्यामुळे, सुरुवातीलाच मोठी गुंतवणूक करणे हा उद्देश नसून, मूल लहान असतानाच शिस्तबद्ध दीर्घकालीन बचतीची सवय लावणे हा मुख्य उद्देश आहे.
एनपीएस वात्सल्य बालपणीच्या पलीकडे जाऊन सातत्य राखण्याचा मार्ग देखील प्रदान करते. सदस्य १८ वर्षांचा होतो, तेव्हा ते खाते वयाच्या २१ वर्षांपर्यंत एनपीएस वात्सल्यमध्ये चालू ठेवले जाऊ शकते, लागू एनपीएस फ्रेमवर्कमध्ये स्थानांतरित केले जाऊ शकते, किंवा लागू तरतुदींच्या अधीन राहून बंद (एक्झिट) केले जाऊ शकते. यामुळे बालपणात निर्माण झालेली बचतीची सवय मुलाच्या प्रौढत्वाच्या सुरुवातीच्या वर्षांत पुढे नेणे शक्य होते.
आदित्य बिर्ला सन लाईफ पेन्शन फंडाचा अनुभव एनपीएस वात्सल्यभोवतीची व्यापक गती दर्शवतो. मार्च २०२५ ते मार्च २०२६ दरम्यान राष्ट्रीय सदस्य संख्या दुप्पट झाल्याने आणि त्यानंतर ४ लाख युनिक ग्राहकांचा टप्पा ओलांडल्याने, समोर येणारा ट्रेंड केवळ मुलांच्या बचतीबद्दलची अधिक जागरूकता दर्शवत नाही, तर पालकांचा आपल्या मुलांच्या दीर्घकालीन आर्थिक भविष्याचे नियोजन लवकरात लवकर सुरू करण्याकडील वाढता कल दर्शवतो.
