४० हजारांहून अधिक तपासणी केलेल्या मालमत्तांच्या माहितीवर आधारित तंत्रज्ञान; प्रतिबंधात्मक इमारत देखभाल आणि कौशल्यविकासावर भर
पुणे : इमारतींची तपासणी, दोषांचे निदान आणि देखभाल यामध्ये तंत्रज्ञान व माहितीचा वापर वाढविण्याच्या उद्देशाने गृह संजीवन फाउंडेशन आणि फॉक्सस्कॅन यांच्या संयुक्त विद्यमाने पुण्यात इमारत निदान अनुभव केंद्र सुरू करण्यात आले आहे. हा ना-नफा उपक्रम असून, इमारतींचे निदान अधिक अचूक, सुलभ, परवडणारे आणि व्यावहारिक करण्यावर भर देण्यात आला आहे. कंत्राटदार, स्थापत्य व्यावसायिक, रंगकाम करणारे कारागीर आणि इमारत देखभाल कर्मचाऱ्यांसाठी कौशल्यविकासाच्या संधी निर्माण करणे, हा देखील या उपक्रमाचा उद्देश आहे.
या अनुभव केंद्रामध्ये तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने इमारतींमधील समस्या सुरुवातीच्या टप्प्यात ओळखणे आणि अधिक माहितीपूर्ण देखभाल निर्णय घेण्यासाठी त्याचा वापर कसा करता येईल, याचे प्रात्यक्षिक दाखविण्यात येणार आहे.
फॉक्सस्कॅनचे संस्थापक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी अभिषेक जगदाळे म्हणाले, “उद्योगात रसायने आणि रंगांच्या उत्पादनांची कमतरता नाही; मात्र सातत्यपूर्ण निदानाची खरी गरज आहे. विशेष हार्डवेअर, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, संगणकीय प्रणाली आणि ४० हजारांहून अधिक तपासणी केलेल्या मालमत्तांमधील माहिती एकत्रित करून फॉक्सस्कॅन ही आवश्यक बुद्धिमत्ता प्रणाली विकसित करत आहे. व्यावसायिकांना अधिक अचूक निदान करता यावे, समस्यांचे पुराव्यांसह स्पष्टीकरण देता यावे आणि काही सेकंदांत कृतीयोग्य अहवाल तयार करता यावा, हे आमचे उद्दिष्ट आहे.”
भारतीय बांधकाम आणि इमारत देखभालीच्या परिस्थितीला अनुरूप निदान साधनांची गरज लक्षात घेऊन हे तंत्रज्ञान विकसित करण्यात आले आहे. यामध्ये उच्च दर्जाचे प्रतिमांकन, पृष्ठभागाचे मोजमाप करण्यासाठी एकात्मिक लेझर प्रणाली, कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि यंत्र-अभ्यासावर आधारित दोष विश्लेषण, पुनर्बलन-अभ्यास क्षमता, स्वयंचलित निदान अहवाल आणि संभाव्य उपचार व दुरुस्तीच्या पद्धतींसाठी संरचित शिफारसींचा समावेश आहे. हे निदान प्रारूप ४० हजारांहून अधिक तपासणी केलेल्या मालमत्तांमधील माहिती आणि अनुभवाच्या आधारे विकसित करण्यात आले आहे.
सामान्य उष्णता प्रतिमांकन प्रणाली प्रामुख्याने तापमानातील फरक ओळखतात. त्यापेक्षा व्यापक स्वरूपात तपासणी, विश्लेषण आणि निदान एका संरचित प्रक्रियेत आणण्यासाठी हे व्यासपीठ इमारत निदान बुद्धिमत्ता प्रणाली म्हणून विकसित केले जात आहे.
इमारतींमधील ओलावा, आर्द्रता आणि पृष्ठभागाची झीज यांसारख्या समस्या मोठ्या प्रमाणात वाढण्यापूर्वी ओळखण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यावर भर आहे. त्यामुळे दुरुस्ती, रंगकाम किंवा अंतर्गत सजावटीपूर्वी समस्यांचे मूल्यांकन करता येऊ शकते आणि अनावश्यक दुरुस्ती, वारंवार हस्तक्षेप, साहित्याचा अपव्यय व पुनर्काम कमी करण्यास मदत होऊ शकते.
गृह संजीवन फाउंडेशनचे अध्यक्ष मिलिंद जगताप म्हणाले, “प्रगत इमारत निदान तज्ज्ञांपुरते मर्यादित न राहता कंत्राटदार, रंगकाम करणारे कारागीर, अभियंते आणि गृहनिर्माण संस्थांसाठी उपलब्ध करून देणे, हा या उपक्रमाचा उद्देश आहे. व्यावसायिकांचे कौशल्य वाढवून आणि तपासणीचा खर्च सुमारे ५०० रुपयांपर्यंत आणून उपजीविकेला चालना देणे, चुकीच्या दुरुस्त्या आणि अनावश्यक साहित्याचा वापर कमी करणे आणि इमारत देखभालीला प्रतिक्रियात्मक दुरुस्तीपासून प्रतिबंधात्मक देखभालीकडे नेणे, हे आमचे उद्दिष्ट आहे.”
या तंत्रज्ञानाचा उपयोग रंगकाम, अंतर्गत सजावट, स्थापत्य कामे आणि इमारत देखभालीमध्ये करता येणार आहे. गृहनिर्माण संस्थांमधील देखभाल पर्यवेक्षकांसाठी कौशल्यविकास कार्यक्रमांचाही प्रस्ताव आहे. कंत्राटदार, रंगकाम करणारे कारागीर, स्थापत्य अभियंते आणि देखभाल व्यावसायिकांचे कौशल्यवर्धन, अनावश्यक दुरुस्ती व संसाधनांचा वापर कमी करणे, इमारतींचे उपयुक्त आयुष्य वाढविणे आणि अधिक शाश्वत देखभाल पद्धतींना प्रोत्साहन देणे, हा या उपक्रमाचा व्यापक उद्देश आहे.
