तळेगाव: गर्भाशय आणि योनीमार्गाला जोडणारा भाग म्हणजे ‘Cervix’ (सर्व्हिक्स) किंवा ग्रीवा. हा भाग गर्भाशयाच्या खालच्या बाजूस योनीमार्गात उघडतो. स्त्रीयांना याच ठिकाणी गर्भाशयाच्या मुखाचा कॅन्सर होतो. ह्युमन पॅपिलोमाव्हायरस (HPV) चे अनेक स्ट्रेन असतात. यातील काही स्ट्रेन घातक आहेत. याचा संसर्ग झाल्यास गर्भाशयाचा कर्करोग होण्याची शक्यता असते. पण ह्युमन पॅपिलोमाव्हायरस (HPV) चा संसर्ग झालेल्या प्रत्येकालाच कॅन्सर होत नाही. ज्यांची रोगप्रतिकारशक्ती कमी आहे त्यांनाच त्रास होण्याची शक्यता असते.नियमित तपासणी आणि पॅप स्मीअर चाचणी केल्याने वेळीच प्रतिबंध करता येऊ शकते, अनेक स्त्रिया त्यांच्या एचपीव्ही स्थितीबद्दल अनभिज्ञ असू शकतात तसेच नियमित तपासणीबाबत जागरुक नसतात. नियमित पॅप स्मीअर आणि एचपीव्ही लसीकरणाने या कर्करोगास प्रतिबंध करणे शक्य आहे.
तरुणींमध्ये वाढत्या गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगास कारणीभूत घटक
1. २५ वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या महिलांमध्येही आता गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाचे निदान केले जात आहे. असुरक्षित लैंगिक संभोग हे यास कारणीभूत ठरणाऱ्या घटकांपैकी एक आहे.
. एकापेक्षा जास्त लैंगिक भागीदार असणे किंवा अकाली लैंगिकदृष्ट्या सक्रिय होणे गर्भाशयाच्या मुख्याच्या कर्करोगास कारणीभूत ठरते.
2. अनेक तरुण स्त्रियांना एचपीव्हीसाठी नियमित तपासणी किंवा लसीकरणाची आवश्यकता भासत नाही. ज्यामुळे गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग होण्याचा धोका जास्त असतो.
3. जीवनशैलीचे घटक जसे की धूम्रपान आणि चुकीच्या आहाराच्या निवडीमुळे देखील तरुण स्त्रियांमध्ये गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग वाढतो. धूम्रपान हे प्रकारांसह गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग होण्याची शक्यता वाढवते.
गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाची लक्षणे अशीः
गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग हा सुरुवातीच्या टप्प्यात लक्षात येत नाही. सर्वात चिंताजनक लक्षणांपैकी एक योनीद्वारे होणारा रक्तस्त्राव, जसे की मासिक पाळी दरम्यान, रजोनिवृत्तीनंतर किंवा लैंगिक संभोगानंतर होणारा रक्तस्त्राव. अनेक स्त्रिया याकडे किरकोळ शारीरीक समस्या म्हणून दुर्लक्ष करू शकतात, परंतु हे गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाचे प्रारंभिक लक्षण असू शकते आणि त्याकडे दुर्लक्ष केले जाऊ नये.
गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाचे सर्वात सामान्य लक्षण म्हणजे योनीवाटे जास्त प्रमाणात येणारा पांढरा स्त्राव. स्त्रियांना त्यांच्या योनीतून स्त्रावामध्ये काही बदल दिसल्यास, त्वरित वैद्यकीय सल्ला घेणे महत्वाचे आहे.
गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाच्या इतर चिन्हांमध्ये ओटीपोटात वेदना किंवा संभोगादरम्यान वेदना यांचा समावेश आहे. ही वेदना ओटीपोटात किंवा पाठी खालच्या भागात होऊ शकते आणि मासिक पाळीच्या वेदनेपेक्षा वेगळी असू शकते.
महिलांनी या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करु नका आणि लैंगिक संभोगादरम्यान असह्य वेदना किंवा अस्वस्थता जाणवल्यास तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.
गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग कसा टाळावा?
1. एचपीव्ही लसीकरण गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग रोखण्यासाठी फायदेशीर ठरते. जी ह्युमन पॅपिलोमाव्हायरसच्या सर्वात सामान्य प्रकारांपासून संरक्षण करते. नियमित तपासणी, जसे की पॅप स्मीअर आणि एचपीव्ही चाचण्या हे वेळीच निदान आणि उपचारांसाठी महत्त्वपूर्ण ठरत आहेत.
2. धुम्रपान न करणे आणि सुरक्षित लैंगिक संभोग यासह निरोगी जीवनशैली राखणे हे गर्भाशय मुखाचा कर्करोग होण्याचा धोका कमी करू शकते. तरुणींनी त्यांच्या लैंगिक आरोग्याबाबत जागरुक असणे आणि त्यांच्या शरीरात काही असामान्य लक्षणे किंवा बदल दिसल्यास वैद्यकीय सल्ला घेणे गरजेचे आहे.
एच. पी. व्ही. लसीकरण (HPV VACCINATION) वेळापत्रक
1. ९ ते १४ वर्षे वयोगटातील मुलींकरिता दोन डोस दिले पाहिजेत, ०-६ महिन्याच्या अंतराने दिले पाहिजेत.
2. १५ वर्षे आणि त्याहून अधिक वयोगटातील मुलींकरिता तीन डोस दिले पाहिजेत, ०-१-६ महिन्याच्या अंतराने दिले पाहिजेत.
गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगास कसे प्रतिबंध कराल?
प्रतिबंध करण्यासाठी त्याबाबत योग शिक्षण महत्त्वाची भूमिका बजावते. नियमित तपासणी आणि लसीकरणाच्या महत्त्वाबद्दल जागरुकता निर्माण करणे आवश्यक आहे.
तरुण स्त्रियांमध्ये वेळीच निदान आणि प्रतिबंध करण्याच्या धोरणांना प्रोत्साहन देण्यासाठी कुटुंब आणि समुदायांमध्ये लैंगिक आरोग्याविषयी खुली चर्चा करण्यासा
ठी प्रोत्साहन देणे आवश्यक आहे.
