गंभीर वैद्यकीय परिस्थितीतही सुयोग्य समन्वय आणि अतिदक्षता उपचारांमुळे अवयव प्रत्यारोपण शक्य
पुणे: ७७ वर्षीय एका महिलेला बेशुद्ध अवस्थेत आणि अत्यंत गंभीर श्वसन अडचणींसह मणिपाल हॉस्पिटल्स, बाणेर, पुणे येथील आपत्कालीन विभागात दाखल करण्यात आले. तातडीने त्यांना व्हेंटिलेटरवर ठेवण्यात आले. मेंदूचा त्वरित सीटी स्कॅन केल्यावर मोठ्या प्रमाणात इंट्राक्रॅनियल हेमोरेज (मेंदूत रक्तस्राव) झाल्याचे दिसून आले, ज्यामुळे मेंदूचे गंभीर आणि अपरिवर्तनीय नुकसान झाले होते.
या प्रकरणाबाबत बोलताना, मणिपाल हॉस्पिटल्स, बाणेर, पुणे येथील न्यूरोसर्जन डॉ. सारंग गोटेचा म्हणाले, “रुग्णाला मेंदूत मोठ्या प्रमाणात रक्तस्राव झाला होता, ज्यामुळे मेंदूचे गंभीर आणि अपरिवर्तनीय नुकसान झाले. तपासणीत हे स्पष्ट झाले की रुग्णाची स्थिती अत्यंत गंभीर असून उपचारांनी परिणाम बदलणे शक्य नव्हते. तरीही आमच्या टीमने शक्य तितकी सर्व सहाय्यक उपचार सेवा सुरू ठेवली. अशा परिस्थितीत कुटुंबाशी वेळेवर आणि पारदर्शक संवाद साधणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. कुटुंबीयांनी अवयवदानाचा घेतलेला निर्णय त्यांच्या धैर्य आणि संवेदनशीलतेचे प्रतीक आहे.”
मणिपाल हॉस्पिटल्स, बाणेर, पुणे येथील क्रिटिकल केअर मेडिसिन विभागप्रमुख डॉ. भूषण नगरकर म्हणाले, “मेंदूमृत्यूच्या परिस्थितीत अवयव कार्यक्षम ठेवण्यासाठी अत्यंत काटेकोर उपचार आणि सतत निरीक्षण आवश्यक असते. रुग्णाला आमच्याकडे आणले तेव्हा तिची स्थिती अत्यंत गंभीर होती आणि न्यूरोलॉजिकल नुकसान अपरिवर्तनीय होते. सर्व प्रयत्नांनंतरही तिला वाचवता आले नाही. अशा कठीण प्रसंगी कुटुंबीयांनी अवयवदानाचा घेतलेला निर्णय खरोखरच कौतुकास्पद आहे. आमच्या टीमने सतत प्रयत्न करून रुग्णाची शारीरिक स्थिती स्थिर ठेवली, ज्यामुळे अवयव यशस्वीरित्या संकलित करता आले आणि अनेक रुग्णांना नवजीवनाची संधी मिळाली.”
कुटुंबीयांची संमती मिळाल्यानंतर बहुविभागीय तज्ज्ञांच्या टीमने अवयवदानाची प्रक्रिया सुरू केली. अवयव कार्यरत ठेवण्यासाठी रुग्णाला अत्याधुनिक लाइफ सपोर्टवर ठेवण्यात आले. यात रक्तदाब, ऑक्सिजन पातळी आणि अवयवांपर्यंत रक्तपुरवठा यांसारख्या महत्त्वाच्या घटकांचे सतत निरीक्षण आणि नियंत्रण आवश्यक होते. झोनल ट्रान्सप्लांट कोऑर्डिनेशन सेंटर (ZTCC) यांच्या समन्वयाने प्रतीक्षा यादीनुसार एक यकृत आणि दोन मूत्रपिंडे यशस्वीरित्या संकलित करण्यात आली.
