नवीन सुविधेची रचना ऑटोमोटिव्ह उपयोगांसाठी जागतिक मानकांचे, खास उच्च दर्जाचे स्टील उत्पादन करण्यासाठी केली गेली असून शक्ती ११८० पीएमएपर्यंत वाढेल आणि आयातीला आळा बसेल.
आधुनिक युनिट कंपनीच्या ६०,००० कोटी रूपयांच्या महत्त्वाकांक्षी विस्तार प्रकल्पाचा भाग असून त्याचे उद्घाटन मान्यवर पंतप्रधानांच्या हस्ते झाले
विकसित देशांच्या दर्जा मानकांशी जुळणारी ही देशांतर्गत उत्पादने नवीन भारताच्या विद्यमान आणि भविष्यातील गरजा पूर्ण करण्यासाठी उपयुक्त ठरतील.
मुंबई/दिल्ली १६ जुलै २०२५: आर्सेलरमित्तल निप्पॉन स्टील इंडियाने (एएम/एनएस इंडिया) आज हजिरा, गुजरात येथे नवीन, अद्ययावत कंटिन्युअस गाल्वनायझिंग लाइन (सीजीएल) कार्यान्वित झाल्याची घोषणा केली. या घटनेमुळे अॅडव्हान्स्ड हाय स्ट्रेंथ स्टील (एएचएसएस) उत्पादन करणारी आणि बदलत्या ऑटोमोटिव्ह वापरासाठी अद्वितीय सुरक्षा, टिकाऊपण आणि शाश्वतता यांच्यासाठी ११८० मेगापास्कल (एमपीए) शक्ती असलेली आधुनिक सीजीएल लाइन निर्माण करणारी एकमेव कंपनी ठरली आहे.
हे कार्यान्वयन कंपनीसाठी एक महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे, जेथे कंपनीने अपस्ट्रीम, डाउनस्ट्रीम आणि इतर सक्षम सुविधा विकसित करण्यासाठी ₹६०,००० कोटी रुपयांचा महत्त्वाकांक्षी विस्तार प्रकल्प धोरणात्मकरित्या राबवला आहे. २०२२ मध्ये माननीय पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते उद्घाटन झालेल्या एकात्मिक स्टील प्लांटमधील विस्तार प्रकल्पाचे उद्दिष्ट बदलत्या मागण्या पूर्ण करण्यासाठी स्टील ग्रेडच्या विविध पोर्टफोलिओमध्ये उत्पादन क्षमता वाढवणे हे आहे.
नवीन सीजीएल आपल्या मूळ कंपन्या असलेल्या आर्सेलर मित्तल आणि निप्पॉन स्टील यांच्या सखोल जागतिक कौशल्यातून मिळवलेल्या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाने सुसज्ज आहे आणि ऑटोमोटिव्ह क्षेत्रात एक आदर्श बदल घडवून आणण्यासाठी तयार आहे. ते उच्च-दर्जाच्या विशेष स्टीलसाठी आयातीवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असलेल्या गॅल्वनाइज्ड (जीआय) आणि गॅल्वनिएल्ड (जीए) लेपित फ्लॅट स्टील्सचे उत्पादन करेल. त्यात आर्सेलर मित्तल तसेच निप्पॉन स्टील यांची मंजुरीप्राप्त उत्पादने समाविष्ट आहेत. ही नावीन्यपूर्ण उत्पादने पुनर्वापराची उत्कृष्ट क्षमता, उच्च-फॉर्मेबिलिटी, हलके वजन, इंधन कार्यक्षमता आणि वाढीव सुरक्षितता देतील. आधुनिक गतिशीलता उपायांसाठी प्रमुख आवश्यकता विशेषतः भारताच्या कॉर्पोरेट सरासरी इंधन कार्यक्षमता (केफे) फेज III नियमांसह एप्रिल २०२७ मध्ये अंमलात येत आहेत.
आर्सेलर मित्तल निप्पॉन स्टील इंडिया (एएम/एनएस इंडिया)चे मुख्य कार्यकारी अधिकारी श्री. दिलीप ओमेन म्हणाले, “पहिल्या प्रकारच्या कंटिन्युअस गॅल्वनायझिंग लाईन कार्यान्वित होणे माननीय पंतप्रधान नरेंद्र मोदी जी यांच्या हस्ते उद्घाटन करण्यात आलेल्या आमच्या विस्तार प्रकल्पामधील निर्णायक क्षण आहे. या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाचे प्रयत्न आता यशस्वी होत आहेत आणि आम्ही अभिमानाने म्हणू शकतो की, नवीन लाईन आणि येणाऱ्या सुविधा विकसित देशांमध्ये सध्या उपलब्ध असलेल्या स्टीलच्या गुणवत्तेशी जुळणाऱ्या स्टीलचे उत्पादन करण्यासाठी डिझाइन केल्या आहेत. ‘विकसित भारत@2047’ स्वप्नाकडे वाटचाल करत असताना देशाला आवश्यक असलेली सर्वोत्तम दर्जाची उत्पादने प्रदान करण्यासाठी आम्ही वचनबद्ध आहोत.”
श्री. ओमेन पुढे म्हणाले, “आमच्या मूळ कंपन्यांकडून सतत मिळणाऱ्या पाठिंब्यामुळे आम्ही नवनवीन मानके स्थापित केली आहेत आणि ऑटोमोटिव्ह क्षेत्राच्या विकसित गरजा पूर्ण करण्यासाठी भारतात उत्पादित केलेल्या सर्वोच्च-शक्तीच्या स्टीलसह जागतिक दर्जाची उत्पादने वितरित करण्याची आमची क्षमता आणखी मजबूत केली आहे. ही स्वदेशी उत्पादने देशाच्या स्वावलंबनाच्या ध्येयात अर्थपूर्ण योगदान देतील.”
अद्ययावत गॅल्वनायझिंग युनिट कंपनीच्या मूल्यवर्धित उत्पादनांच्या पोर्टफोलिओचा विस्तार करण्यासाठी डाउनस्ट्रीम क्षमतांमध्ये एक महत्त्वपूर्ण झेप दर्शवते. सीजीएल केवळ ‘मेक इन इंडिया’ आणि ‘आत्मनिर्भर भारत’ उपक्रमांमध्ये एएम/एनएस इंडियाचे योगदान मजबूत करणार नाही तर भारताचे पुढील पिढीतील स्टीलकडे शाश्वत संक्रमण सक्षम करण्यात देखील महत्त्वाची भूमिका बजावेल. आयातीसाठी पर्यायी उत्पादने देऊन कंपनी देशांतर्गत मागणी आणि उच्च दर्जाच्या स्टील उपलब्धतेमधील दरी भरून काढण्याचा प्रयत्न करत आहे. त्यामुळे जागतिक स्तरावर भारताची स्पर्धात्मकता वाढेल. हे पीएलआय योजनेसह विविध उपक्रमांद्वारे डाउनस्ट्रीम क्षमता निर्माण करून मूल्यवर्धित स्टीलच्या देशांतर्गत उत्पादनाला प्रोत्साहन देण्याच्या सरकारच्या प्रयत्नांशी देखील सुसंगत आहे.
आधुनिक पर्यावरणीय तंत्रज्ञानाचा वापर करून, या सुविधेत पारंपरिक सीजीएलच्या तुलनेत कार्बन डाय ऑक्साइड उत्सर्जनाची तीव्रता कमी करण्याची क्षमता आहे. त्याला नाविन्यपूर्ण कचरा उष्णता पुनर्वापर, प्रगत औष्णिक ऊर्जा नियंत्रण, इलेक्ट्रिकल ड्राइव्ह आणि इलेक्ट्रोलाइटिक एच२ यांचा आधार आहे. हे एएम/एनएस इंडियाच्या ग्रीन स्टील टॅक्सोनॉमी आणि व्यापक शाश्वतता ध्येयांचे पालन करण्यास समर्थन देईल.
कंपनीची उत्पादन क्षमता सध्याच्या ९ एमपीटीएवरून १५ एमपीटीएपर्यंत वाढवण्यासाठी विस्तार प्रकल्प चांगल्या प्रकारे प्रगती करत आहे. या प्रकल्पाचे उद्दिष्ट हजिरा प्लांटमध्ये २४ एमपीटीएपर्यंत पोहोचण्याचे आहे. यात अपस्ट्रीम आणि डाउनस्ट्रीम स्टील बनवण्याची क्षमता दोन्ही समाविष्ट आहेत.
कंपनी आंध्र प्रदेशात एक स्वतंत्र एकात्मिक स्टील प्लांट स्थापित करेल. त्यासाठी तिने आधीच जमीन संपादन प्रक्रिया सुरू केली आहे. ओदिशामध्ये एकात्मिक स्टील प्लांट स्थापित करण्याच्या योजना देखील सुरू आहेत.
त्याचबरोबर कंपनीने स्टीलनिर्मितीत डीकार्बोनायझेशनला गती देण्यावर आपले लक्ष केंद्रित केले आहे. ती आपल्या ऊर्जा मिश्रणात अक्षय्य ऊर्जा एकत्रित करत असून ऊर्जा-कार्यक्षम तंत्रज्ञानाचा वापर करत आहे आणि भारताच्या हवामान उद्दिष्टांशी सुसंगत राहून कार्बनचा वापर घटवण्याच्या मार्गांचा
शोध घेत आहे.
