मुंबई, 12 नोव्हेंबर 2024: मोतिलाल ओसवाल ॲसेट मॅनेजमेंट कंपनीने (एमओएएमसी) भारतातील पासिव्ह फंडांवरील गुंतवणूकदार सर्वेक्षणाची दुसरी आवृत्ती, द राईज ऑफ पॅसिव्ह पॉवर: ट्रान्सफॉर्मिंग इंडियाज इन्व्हेस्टमेंट लँडस्केप या शीर्षकाखाली 2024 मध्ये सादर केली आहे, ज्यात भारतातील पॅसिव्ह गुंतवणूक धोरणांच्या वाढीचा सखोल आढावा घेतला आहे. पॅसिव्ह फंड आर्थिक परिदृश्याला पुन्हा आकार देत असल्याने, गुंतवणूकदार आणि वितरकांमध्ये त्यांचे आकर्षण अभूतपूर्व पातळीवर पोहोचले आहे. अनुकूल नियामक समर्थन, वेगवान तांत्रिक प्रगती आणि भारतीय गुंतवणूकदारांमध्ये वाढती जागरूकता यामुळे पॅसिव्ह फंडांनी उल्लेखनीय वाढ अनुभवली आहे. व्यवस्थापनाखालील संपत्ती (एयूएम) सप्टेंबर 2023 मधील रु. 7 ट्रिलियनवरून सप्टेंबर 2024 पर्यंत 11 ट्रिलियन रुपयांहून अधिक झाली आहे—केवळ एका वर्षात तब्बल 1.5 पट वाढ.
“भारताच्या म्युच्युअल फंड उद्योगात मजबूत वाढीचा मार्ग दिसून येत आहे, ज्यात सक्रिय आणि निष्क्रिय दोन्ही धोरणे पोर्टफोलिओ उभारणीत महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावत आहेत. जरी पॅसिव्ह फंडांचा अवलंब विशेषतः साधेपणा आणि खर्च कार्यक्षमता शोधणाऱ्या तरुण गुंतवणूकदारांमध्ये वेगाने वाढला असला, तरी सखोल बाजार विश्लेषण आणि धोरणात्मक कौशल्याद्वारे संधी साधण्याचा प्रयत्न करणाऱ्यांसाठी सक्रिय फंड अद्यापही अपरिहार्य आहेत. मोतीलाल ओसवाल एएमसीमध्ये, विविध गुंतवणुकदारांच्या उद्दिष्टांशी संरेखित उत्पादनांचा संच प्रदान करणे हे आमचे ध्येय आहे. आपला उद्योग विकसित होत असताना, आम्ही सक्रिय आणि पॅसिव्ह गुंतवणुकीद्वारे संपत्ती निर्माण करण्यास समर्थन देणारी नवी उत्पादने सुरू करत राहू,” असे मोतीलाल ओसवाल ॲसेट मॅनेजमेंट कंपनीचे एमडी आणि सीईओ, श्री. प्रतीक अग्रवाल म्हणाले.
भारतातील पॅसिव्ह फंडाच्या वाढीविषयी माहिती देताना, मोतीलाल ओसवाल ॲसेट मॅनेजमेंट कंपनीचे पॅसिव्ह बिझनेसचे प्रमुख श्री प्रतीक ओसवाल म्हणाले, ” गुंतवणुकीचा मार्ग म्हणून पॅसिव्ह फंडाने गेल्या एका वर्षात 1.5 पटीने वाढ नोंदवली आहे, ज्यामुळे म्युच्युअल फंड गुंतवणूकदारांमध्ये जागरूकता वाढली आहे. विशेष म्हणजे जेन एक्स आणि बूमर्सच्या तुलनेत मिलेनियल्स आणि जेन झी मध्ये इंडेक्स फंड हा एक लोकप्रिय पर्याय आहे. याशिवाय, हा दृष्टिकोन सक्रिय गुंतवणुकीपेक्षा पूर्णतः वेगळा आहे, कारण यात सुलभ गुंतवणूक शैली वापरली जाते आणि दीर्घकालीन गुंतवणुकीचा दृष्टीकोन ठेवला जातो, ज्यामध्ये होल्डिंग कालावधी तीन वर्षांपेक्षा अधिक असतो. आमच्या सर्वेक्षणानुसार पॅसिव्ह फंडांसाठी भविष्यात मोठी संधी आहे, कारण पॅसिव्ह फंडांमध्ये वाटप 15% ने वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे. एकंदरीत, पॅसिव्ह फंडांसाठी 2024 हे एक उत्तम वर्ष राहिले आहे आणि धोरणात्मक वाटप सल्ल्यासह ही गती कायम ठेवण्याची आमची अपेक्षा आहे.”
3, 300 हून अधिक म्युच्युअल फंड गुंतवणूकदारांच्या अंतर्दृष्टीवर आधारित हे सर्वेक्षण पॅसिव्ह फंड स्वीकारण्यातील बदलती समज, प्राधान्ये आणि कल अधोरेखित करते. त्यातील महत्त्वाचे मुद्दे खालीलप्रमाणे आहेत.
गुंतवणूकदारांची अंतर्दृष्टी
जागरूकता आणि समजूतदारपणा:
98% म्युच्युअल फंड गुंतवणूकदारांना पॅसिव्ह फंड्सची जाणीव आहे, परंतु बर्याच (58%) गुंतवणूकदारांना फक्त मूलभूत संकल्पनात्मक समज आहे. इंडेक्स फंड लोकप्रियतेत आघाडीवर आहेत, 74% गुंतवणूकदार त्यांना निवडतात (43% केवळ इंडेक्स फंड, 31% दोन्ही ईटीएफ आणि इंडेक्स फंड)
लोकसंख्येनुसार गुंतवणुकीची निवडः
इंडेक्स फंड जेन झी आणि मिलेनियल्समध्ये अधिक लोकप्रिय आहेत, ज्यात 43 वर्षांखालील 46-48% गुंतवणूकदार त्यांना प्राधान्य देतात, तर जेन एक्स आणि बूमर्समध्ये हा आकडा 35% आहे.
तरुण आणि मध्यमवयीन गुंतवणूकदारांमध्ये वस्तूंपेक्षा भारतीय क्षेत्रीय निर्देशांकांना आणि स्मार्ट बीटा फंडांना लक्षणीय प्राधान्य दिल्याने, क्षेत्रीय निर्देशांक ही सर्वोच्च पसंती आहे.
गुंतवणूक वर्तन:
पॅसिव्ह फंड गुंतवणूकदारांना मार्गदर्शन करण्यात सामाजिक माध्यमे आणि स्वयं-संशोधन महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात, तर सक्रिय गुंतवणूकदार मित्र आणि आर्थिक सल्लागारांवर अधिक अवलंबून असतात.
पॅसिव्ह फंड गुंतवणूकदार सामान्यतः त्यांच्या पोर्टफोलिओचे तिमाहीत पुनरावलोकन करतात, मासिक पुनरावलोकनांस प्राधान्य देणाऱ्या सक्रिय गुंतवणूकदारांपेक्षा हा अधिक आरामदायी दृष्टीकोन आहे.
82% गुंतवणूकदारांचा पॅसिव्ह फंडांसाठी दीर्घकालीन गुंतवणुकीचा दृष्टीकोन आहे, आणि ते तीन वर्षांहून अधिक काळ ठेवण्याची योजना आखत आहेत.
पोर्टफोलिओ रचना:
40% पॅसिव्ह फंड गुंतवणूकदार त्यांच्या पोर्टफोलिओचा 10-30% हिस्सा पॅसिव्ह फंडांसाठी ठेवतात, तर 80% गुंतवणूकदारांनी गेल्या वर्षी त्यांच्या वाटपात वाढ केली आहे, विशेषतः जेन झी मध्ये.
सरासरी, गुंतवणूकदारांकडे 8-9 फंड आहेत, तर 71% 1-10 पॅसिव्ह फंड आहेत.
भविष्यातील वाटप:
गुंतवणूकदारांनी नजीकच्या भविष्यात पॅसिव्ह फंडांसाठी त्यांच्या वाटपात 15% वाढ होण्याची अपेक्षा केली आहे.
वितरक अंतर्दृष्टी
या सर्वेक्षणात वितरकांचा दृष्टीकोन आणि पॅसिव्ह फंडांच्या दृष्टिकोनाबद्दल महत्त्वपूर्ण अंतर्दृष्टी देखील दिसून येते. मोतीलाल ओसवालच्या सर्वेक्षणानुसार, केवळ 38% वितरक स्वतःला पॅसिव्ह फंडांमध्ये तज्ञ मानतात, जे या गटातील वाढीव ज्ञान आणि वाढीसाठी संभाव्य क्षेत्र सुचवतात. बेंचमार्क प्राधान्यांचा विचार केला तर, 82% वितरक निफ्टी 50 आणि निफ्टी मिडकॅप सारख्या व्यापक भारतीय निर्देशांकांना अनुकूल आहेत, तर गुंतवणूकदार निफ्टी आयटी आणि निफ्टी बँकेसारख्या क्षेत्र-विशिष्ट निर्देशांकांकडे अधिक कल दर्शवितात, वितरक आणि गुंतवणूकदार यांच्यातील दृष्टिकोनातील फरक अधोरेखित करतात.
सर्वेक्षणात पुढे असे सूचित केले गेले आहे की, पॅसिव्ह फंड निवडताना, वितरक प्रामुख्याने कामगिरी, त्रुटीचा मागोवा घेणे आणि तरलता यावर त्यांचे सर्वोच्च निकष म्हणून लक्ष केंद्रित करतात. 77% वितरक त्यांच्या ऑफरमध्ये फॅक्टर किंवा स्मार्ट बीटा फंड समाविष्ट करतात, पारंपारिक इंडेक्स फंडांच्या तुलनेत वाढीव परतावा मिळवण्याच्या त्यांच्या क्षमतेसाठी या उत्पादनांचे मूल्यांकन करतात.
याव्यतिरिक्त, सध्या वितरक त्यांच्या पोर्टफोलिओच्या सरासरी 10% पॅसिव्ह फंडांमध्ये वाटप करतात, पुढील वर्षी या वाटपात अतिरिक्त 5% वाढ करण्याची योजना आहे. योग्य उत्पादने ओळखण्यासाठी अधिक सहाय्य मिळणे हा एक महत्त्वाचा घटक म्हणून नमूद केला गेला आहे, जो वितरकांमध्ये पॅसिव्ह फंडांचा स्वीकार वाढवू शकतो.
वार्षिक अहवाल भारताच्या गुंतवणूक क्षेत्रात पॅसिव्ह फंडांचा वाढता वेग अधोरेखित करतो आणि गुंतवणूकदार व वितरक या दोघांच्या दृष्टिकोनात होत असलेल्या बदलांवर प्रकाश टाकतो. पॅसिव्ह फंड भारतीय पोर्टफोलिओमध्ये आधारस्तंभ बनत असताना, मोतीलाल ओसवाल यांचे निष्कर्ष अशा भविष्याकडे निर्देश करतात जिथे निष्क्रिय गुंतवणूक अधिकाधिक प्रभावी भूमिका बजावते.
