मिल्की मिस्ट डेअरी फूड लिमिटेड (“मिल्की मिस्ट”) भारतातील सर्वात वेगाने वाढणाऱ्या पॅकेज्ड फूड कंपन्यांपैकी एकने प्रारंभिक सार्वजनिक समभाग विक्री (IPO) द्वारे ₹2,035 कोटी उभारण्यासाठी भारतीय सिक्युरिटीज आणि एक्स्चेंज बोर्डाकडे (SEBI) ड्राफ्ट रेड हेरिंग प्रॉस्पेक्टस (DRHP) दाखल केला आहे. या ऑफरमध्ये ₹1,785 कोटींचा फ्रेश इश्यू आणि प्रवर्तक भागधारक सतीशकुमार टी. व अनिता एस. यांच्याकडून ₹250 कोटींच्या शेअर्सचा विक्रीसाठीचा प्रस्ताव (Offer for Sale) समाविष्ट आहे.
तामिळनाडूमधील इरोड येथे स्थापन झालेली मिल्की मिस्ट ही भारतातील आघाडीची डेअरी ब्रँड म्हणून ओळखली जाते. ही कंपनी प्रीमियम मूल्यवर्धित दुग्धजन्य उत्पादनांवर (Value Added Dairy Products – VADPs) विशेष लक्ष केंद्रित करते. या उत्पादनांमध्ये पनीर, चीज, योगर्ट, ताक, आइस्क्रीम, लोणी, तूप आणि विविध प्रकारचे पॅकेज्ड फूड्स यांचा समावेश होतो. पारंपरिक डेअरी कंपन्यांपेक्षा वेगळ्या धोरणात, मिल्की मिस्ट द्रव दूध विक्री करत नाही, ज्यामुळे त्यांना उच्च नफा मार्जिन आणि FMCG कंपन्यांसारखी मजबूत बाजारातील स्थिती मिळते.
मिल्की मिस्टकडे पूर्णपणे ऑटोमेटेड, तंत्रज्ञानावर आधारित उत्पादन सुविधा आहेत, तसेच ‘एंड टू एंड’ वितरण आणि नियंत्रणासाठी स्वतःचे लॉजिस्टिक्स नेटवर्क आहे. त्यामुळे उच्च दर्जा, कार्यक्षम उत्पादन आणि रिअल-टाइम ट्रेसिबिलिटी सुनिश्चित होते. कंपनी थेट 67,000 हून अधिक शेतकऱ्यांशी जोडलेली असून, उच्च प्रतीच्या दुधाचा नियमित पुरवठा सुनिश्चित करते.
नेट प्रोसिड्सचा वापर
₹1,785 कोटींच्या फ्रेश इश्यूतून मिळणाऱ्या निधीचा वापर पुढीलप्रमाणे करण्यात येणार आहेः
₹750 कोटी विशिष्ट प्रलंबित कर्जाची परतफेड/पूर्वपरतफेड करण्यासाठी वापरले जातील.
₹414 कोटी पेरुंदुराई येथील उत्पादन प्रकल्पाच्या विस्तार आणि आधुनिकीकरणासाठी वापरले जातील (यामध्ये व्हे प्रोटीन कॉन्सन्ट्रेट, योगर्ट आणि क्रीम चीज प्लांट्सची उभारणी समाविष्ट आहे).
₹129 कोटी व्हिजी कूलर्स, आइस्क्रीम फ्रीझर्स आणि चॉकलेट कूलर्सच्या खरेदीसाठी वापरण्यात येणार आहेत.
उर्वरित रक्कम सामान्य कॉर्पोरेट गरजांसाठी वापरण्यात येईल (SEBI च्या नियमानुसार एकूण प्राप्त रकमेच्या 25% पर्यंत).
आर्थिक कामगिरी
● मिल्की मिस्टच्या ऑपरेशन्समधून उत्पन्न ₹1,394 कोटींवरून (FY23) वाढून ₹2,349 कोटींवर (FY25) पोहोचले असून, जवळपास 30% चा मजबूत वार्षिक वाढ दर (CAGR) नोंदविला आहे.
● FY25 मध्ये कंपनीचा EBITDA ₹310 कोटी होता आणि EBITDA मार्जिन 13.2% इतका नोंदविला.
व्यावसायिक ठळक वैशिष्ट्ये
● मिल्की मिस्ट आपल्या उत्पादनांसाठी प्रीमियम किंमत आकारते, ज्यामध्ये पनीर आणि ताक यांसारखी उत्पादने इतर प्रमुख ब्रँड्सपेक्षा 10–25% अधिक किमतीला विकली जातात.
● FY25 मध्ये फक्त नव्या उत्पादनांमधूनच कंपनीला ₹511 कोटींचे उत्पन्न मिळाले.
● FY25 मधील एकूण उत्पन्नापैकी सुमारे 75.4% उत्पन्न पनीर, ताक, योगर्ट, तूप आणि लोणी यांसारख्या दररोज वापरल्या जाणाऱ्या उत्पादनांतून मिळाले.
● भारतातील सर्वात मोठ्या पनीर उत्पादन क्षमतेपैकी एक क्षमतासह मिल्की मिस्ट दररोज 150 मेट्रिक टन पनीर उत्पादन करते.
ईएसजी आणि इनोव्हेशन
मिल्की मिस्ट शाश्वततेला प्राधान्य देते. कंपनीकडे पाण्याचे पुनर्नियोजन प्रकल्प, मिथेनपासून ऊर्जा निर्मिती, सौर आणि पवन ऊर्जा निर्मिती (सध्या गरजांच्या 70–80% पर्यंत) व पर्यावरणपूरक लॉजिस्टिक्स व्यवस्था आहे.
कंपनी इनोव्हेशनवर भर देत असून, हेल्थ-केंद्रित उत्पादनांमध्ये उच्च प्रथिनेयुक्त (High-Protein), लॅक्टोज-फ्री आणि कमी साखर असलेली उत्पादने तयार करत आहे, जी ग्राहकांच्या बदलत्या गरजांनुसार विकसित केली जात आहेत.
या आयपीओच्या माध्यमातून कंपनी प्रीमियम मूल्यवर्धित दुग्धजन्य उत्पादनांची वाढती मागणी साधून घेण्याचा, उत्पादन क्षमता वाढविण्याचा, कर्ज कमी करण्याचा आणि भारताच्या डेअरी एफएमसीजी क्षेत्रात आपले नेतृत्व अधिक बळकट करण्याचा उद्देश ठेवते.
या इश्यूसाठी जेएम फायनान्शियल लिमिटेड, अॅक्सिस कॅपिटल लिमिटेड आणि आयआयएफएल कॅपिटल सर्व्हिसेस लिमिटेड हे बुक रनिंग लीड मॅनेजर्स आहेत.
