पुणे, दि. ११ : मुख्यमंत्री समृद्ध पंचायत राज अभियानाच्या पहिल्या वर्षात पुणे जिल्हा परिषदेने राज्यस्तरावर द्वितीय क्रमांक मिळविला असून, पुरंदर तालुक्यातील आडाचिवाडी ग्रामपंचायतीने राज्यात प्रथम क्रमांक पटकावला आहे. जिल्ह्यातील २७६ ग्रामपंचायतींच्या सहभागातून राबविण्यात आलेल्या विविध विकासकामांची या अभियानांतर्गत दखल घेण्यात आली.
अभियानाच्या माध्यमातून ग्रामपंचायतींचे आर्थिक सक्षमीकरण, महिला बचत गटांना प्रोत्साहन, सामाजिक सुरक्षा योजनांची अंमलबजावणी, जलस्रोतांचे बळकटीकरण, पर्यावरण संवर्धन, ग्रामीण पायाभूत सुविधांचा विकास आणि रोजगारनिर्मिती अशा विविध बाबींवर भर देण्यात आला.
*करवसुली आणि लोकसहभागातून हातभार*
अभियानांतर्गत जिल्ह्यातील ग्रामपंचायतींनी सुमारे २४५ कोटी रुपयांची थकीत करवसुली केली. तसेच, विविध विकासकामांसाठी ७.९७ कोटी रुपयांची लोकवर्गणी जमा झाली. या माध्यमातून ग्रामपंचायतींच्या स्वउत्पन्नात वाढ आणि स्थानिक विकासकामांमधील लोकसहभागाला चालना मिळाली. दिव्यांग व्यक्तींना शासकीय योजनांचा लाभ मिळविण्याची प्रक्रिया सुलभ करण्यासाठी ४,९९५ UDID कार्ड उपलब्ध करून देण्यात आले.
सामाजिक अर्थसाहाय्य योजनांमधून १६,३८९ पात्र लाभार्थ्यांना लाभ देण्यात आला.
महिला सक्षमीकरण आणि रोजगारनिर्मितीवर भर
जिल्ह्यात ११,०९२ नवीन महिला बचत गट स्थापन करण्यात आले, तर ५,१४७ बचत गटांना खेळते भांडवल उपलब्ध करून देण्यात आले. अभियानाच्या आकडेवारीनुसार, ६०,८३३ महिलांचे वार्षिक उत्पन्न एक लाख रुपयांपेक्षा अधिक झाले.
रोजगार हमी योजनेच्या माध्यमातून १,६५,२७४ मनुष्यदिन रोजगारनिर्मिती करण्यात आली. रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्यासोबतच ग्रामीण भागात उपयुक्त सार्वजनिक मालमत्ता निर्माण करण्यावर भर देण्यात आला.
जलसंधारण, सौरऊर्जा आणि वृक्षलागवड
पर्यावरण संवर्धन आणि नैसर्गिक संसाधनांच्या जतनासाठी जिल्ह्यात ७३४ जलस्रोतांचे बळकटीकरण करण्यात आले. तसेच, ५,२४४ सौर कृषिपंप उभारण्यात आले असून, ७,१२,५८७ वृक्षांची लागवड करण्यात आली.
या उपक्रमांमधून जलसुरक्षा, पर्यावरण संवर्धन आणि शेतीसाठी पर्यायी ऊर्जेचा वापर वाढविण्याच्या प्रयत्नांना चालना मिळाली. वृक्षलागवडीच्या दीर्घकालीन लाभांसाठी वृक्षांचे संगोपन आणि संवर्धन महत्त्वाचे ठरणार आहे.
*शैक्षणिक, आरोग्य आणि पशुवैद्यकीय सुविधांचे सक्षमीकरण*
ग्रामीण भागातील मूलभूत सुविधांमध्ये सुधारणा करण्यासाठी अभियानांतर्गत ६५१ शाळा, ८४६ अंगणवाडी केंद्रे आणि १५४ पशुवैद्यकीय दवाखाने विविध सुविधांनी सक्षम करण्यात आले. यामुळे शैक्षणिक वातावरण, बालपोषणविषयक सेवा आणि पशुधन आरोग्यसेवा अधिक सक्षम करण्याच्या प्रयत्नांना हातभार लागला.
याशिवाय, ग्रामीण नागरिकांना स्थानिक पातळीवर आरोग्य सुविधा उपलब्ध व्हाव्यात, यासाठी प्राथमिक आरोग्य केंद्रे आणि उपकेंद्रांच्या सक्षमीकरणावरही भर देण्यात आला. ग्रामीण भागातील युवक आणि नागरिकांच्या आरोग्यासाठी जिल्ह्यात २३० खुल्या व बंदिस्त व्यायामशाळा उभारण्यात आल्या.
*नियोजन, समन्वय आणि सनियंत्रणावर भर*
पुणे जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी श्री. गजानन पाटील यांच्या मार्गदर्शनाखाली अभियानाची अंमलबजावणी करण्यात आली. जिल्हा व तालुका स्तरावर वॉर रूम, तालुका पालक अधिकारी आणि ग्रामपंचायतींसाठी समन्वय व्यवस्था कार्यान्वित करण्यात आली. डिजिटल प्रणालीद्वारे कामकाजाचा आढावा घेणे, विविध विभागांमध्ये समन्वय साधणे आणि प्रलंबित बाबींचा पाठपुरावा करणे यावर भर देण्यात आला.
‘समृद्ध दिवाळी’, ‘समृद्ध पाडवा’, ‘एक दिवस समृद्धीसाठी’ आणि ‘कॉफी विथ सीईओ’ यांसारख्या उपक्रमांच्या माध्यमातून अभियानातील सहभाग वाढविण्याचे प्रयत्न करण्यात आले.
मुख्यमंत्री समृद्ध पंचायत राज अभियानातील पुणे जिल्हा परिषदेचा राज्यस्तरीय द्वितीय क्रमांक आणि आडाचिवाडी ग्रामपंचायतीचा प्रथम क्रमांक ही जिल्ह्यातील ग्रामपंचायती, पंचायत समित्या, विविध शासकीय विभाग आणि ग्रामस्थांच्या सहभागातून झालेल्या कामांची नोंद आहे. या अभियानातून ग्रामीण भागातील मूलभूत सुविधा, आर्थिक सक्षमीकरण, सामाजिक सुरक्षा आणि शाश्वत विकासाला चालना देण्यावर भर देण्यात आला.
