नवी दिल्ली, भारत – ऑक्टोबर १२, २०२६ – जीई एरोस्पेसने आज भारतातील वाढती विमान प्रवासाची मागणी आणि विमान वाहतूक उद्योगातील आपले नेतृत्व यांना पाठबळ देण्यासाठी २०२५ ते २०३० दरम्यान देशांतर्गत पुरवठादार खर्चात (सप्लायर स्पेंड) जवळपास दुप्पट वाढ करण्याच्या योजना जाहीर केल्या. ही घोषणा अर्न्स्ट अँड यंग (ईवाय)द्वारे तयार करण्यात आलेल्या ‘पॉवरिंग प्रोग्रेस: जीई एरोस्पेस इकॉनॉमिक इम्पॅक्ट इन इंडिया’ या नवीन अहवालाच्या प्रकाशनासोबत करण्यात आली. व्यावसायिक विमान वाहतूक, संरक्षण, उत्पादन आणि अभियांत्रिकी क्षेत्रांवर जीई एरोस्पेसच्या भारतातील चार दशकांच्या प्रभावाचे हे पहिलेच सर्वसमावेशक मूल्यांकन आहे. हा अहवाल जीई एरोस्पेसने आयोजित केलेल्या उद्योग क्षेत्रातील प्रमुखांच्या मेळाव्यात, ‘इंडिया टेकिंग फ्लाइट – एव्हिएशन, इनोव्हेशन अँड द रोड टू विकसित भारत २०४७’मध्ये प्रसिद्ध करण्यात आला.
भारतातील देशांतर्गत कमर्शियल एअरलाइन्सने आर्थिक वर्ष २०२६ मध्ये अंदाजे १९ अब्ज अमेरिकन डॉलर्सचा महसूल मिळवला, ज्यामधून देशाच्या वेगाने विस्तारणाऱ्या विमान वाहतूक क्षेत्राची ताकद दिसून येते. प्रगत इंजिन तंत्रज्ञान आणि उच्च स्तरावरील विश्वासार्हता व ऑपरेशनल कामगिरीद्वारे जीई एरोस्पेस अंदाजे ३,७०,००० प्रत्यक्ष रोजगारांना आधार देणाऱ्या विमान वाहतूक परिसंस्थेला आवश्यक असणारी कनेक्टिव्हिटी आणि कार्यक्षमता सक्षम करण्यास मदत करते.
या अहवालानुसार, डिसेंबर २०२५ पर्यंत १,४०० हून अधिक इंजिनांच्या ताफ्यासह जीई एरोस्पेस आणि कंपनीच्या भागीदारांनी* बनवलेली कमर्शियल इंजिन्स भारतातील बहुतांश कमर्शियल एअरलाइन्सच्या ऑपरेशन्सना ऊर्जा देतात. या इंजिनांनी भारतातील विमान कंपन्यांना जगातील सर्वाधिक ८८.२ टक्‍के प्रवासी भार घटक आणि जागतिक आकडेवारीपेक्षा खूप पुढे असलेले दररोज १२ ते १४ तास विमानांचा वापर दर नोंदवण्यास मदत केली आहे.
“भारताची व्यावसायिक विमान वाहतूक वाढ जगातील सर्वात जलद गतीने होणाऱ्या वाढींपैकी एक आहे, आणि आजच्या या अहवालामधून निदर्शनास येते की, आमची येथील कटिबद्धता केवळ इंजिन्स विकण्यापुरती मर्यादित नाही,” असे जीई एरोस्पेसचे दक्षिण आशियामधील सीईओ विक्रम राय म्हणाले. “ही कटिबद्धता पुण्यात मशीनिंग होणाऱ्या घटकांमध्ये, बेंगळुरूमधील नाविन्यतेमध्ये आणि भारताच्या एरोस्पेस उद्योगाची पुढची पिढी घडवणाऱ्या आमच्या विश्वासू ग्राहकांमध्ये सामावली आहे. भारत आपल्या ‘विकसित भारत’च्या महत्त्वाकांक्षांच्या दिशेने काम करत असताना पुरवठा साखळी परिसंस्थेच्या वाढीसाठी आमचा खर्च दुप्पट करणे ही वाढती मागणी पूर्ण करण्यास मदत करेल.”
दशकभरात विमान वाहतूक क्षेत्रातील वाढीसाठी सज्ज
भारत सरकारच्या अंदाजानुसार, वार्षिक देशांतर्गत प्रवासी वाहतूक आर्थिक वर्ष २०२६ मधील ३४० दशलक्षवरून २०४० पर्यंत १.१ अब्जांवर पोहोचण्याचा अंदाज आहे, जिथे २०४७ पर्यंत विमानतळांची संख्या १६३ वरून ३५० हून अधिक होणार आहे.
ही मागणी पूर्ण करण्यासाठी भारत आणि दक्षिण आशियाला २०४४ पर्यंत ३,३०० अतिरिक्त विमानांची किंवा ६,६०० अतिरिक्त इंजिनांची आवश्यकता असेल. जुलै २०२६ मध्ये, इंडिगोने ५१० एअरबस ए३२०निओ फॅमिली विमानांना ऊर्जा देण्यासाठी १,००० हून अधिक एलईएपी-१ए इंजिनांच्या ऑर्डरकरिता सीएफएम इंटरनॅशनलसोबत सामंजस्य करार (एमओयू) जाहीर केला. ही एलईएपी इंजिनांसाठी दिलेली आतापर्यंतची सर्वात मोठी एकल ऑर्डर आणि सीएफएम इंटरनॅशनलसाठी विक्रम ठरला आहे, ज्यामध्ये इंडिगोच्या आगामी इंजिन एमआरओ सुविधेच्या उभारणीत सहयोगाचाही समावेश आहे. भारतातील विमान कंपन्यांकडून आधीच ऑर्डर केलेल्या अंदाजे १,५०० नवीन विमानांपैकी बहुतांश विमानांना जीई एरोस्पेस आणि कंपनीच्या भागीदारांची इंजिन्स ऊर्जा देतील अशी अपेक्षा आहे. या अहवालानुसार भारताच्या देखभाल, दुरुस्ती आणि ओव्हरहॉल उद्योगासाठी ही संधी ५.५ अब्ज अमेरिकन डॉलर्सपेक्षा जास्त मूल्याची आहे.
शाश्वत गुंतवणुकीतून उभारलेला उत्पादन पाया
पुण्यातील जीई एरोस्पेसचा मुख्य प्लांट सुरुवातीच्या २०० दशलक्ष अमेरिकन डॉलर्सच्या गुंतवणुकीसह उभारण्यात आला होता. २०२४ पासून, कंपनीने ऑटोमेशनचा विस्तार करण्यासाठी, प्रिसिजन मॅन्युफॅक्चरिंग क्षमता वाढवण्यासाठी आणि मनुष्यबळ विकासाला पुढे नेण्यासाठी जवळपास ५५ दशलक्ष अमेरिकन डॉलर्सची गुंतवणूक केली आहे. या गुंतवणुकीने भारतातील जीई एरोस्पेसच्या उत्पादन क्षमतांना अधिक दृढ केले आहे, ज्याला लहान आणि मध्यम आकाराच्या उद्योगांसह १७ प्रमुख देशांतर्गत भागीदार आणि पुणे प्रकल्पाचा समावेश असलेल्या व्यापक पुरवठादार नेटवर्कचे पाठबळ लाभले आहे. जीई एरोस्पेसने २०२५ मध्ये या देशांतर्गत पुरवठा साखळीवर अंदाजे २०० दशलक्ष अमेरिकन डॉलर्स खर्च केला आहे, तसेच कंपनीची वाढती मागणी पूर्ण करण्यासाठी २०३० पर्यंत ही गुंतवणूक दुप्पट करण्याची योजना आहे.
२०१५ पासून, पुणे प्लांटच्या अप्रेंटिसशिप उपक्रमातून अंदाजे ५,००० उत्पादन सहकारी पदवीधर झाले आहेत, ज्यामध्ये दरवर्षी ४०० ते ५०० नवीन शिकाऊ उमेदवारांची नोंदणी केली जाते. बेंगळुरूमध्ये, इंजीनिअरिंग टॅलेंट डेव्हलपमेंट प्रोग्राम्स आणि शैक्षणिक संशोधन भागीदारी, ज्यामध्ये स्थानिक पातळीवर डिझाइन केलेले व तयार केलेले मायक्रो टर्बोमशीन विकसित करणाऱ्या आयआयटी मद्राससोबत प्रमुख संयुक्त नाविन्यता उपक्रमाचा समावेश आहे, भारताच्या एरोस्पेस अभियांत्रिकी पायाला सातत्याने अधिक दृढ करत आहेत.
संरक्षण क्षेत्रातील सहयोग आत्मनिर्भरतेच्या उद्दिष्टांसाठी महत्त्वाचा
भारतातील संरक्षण क्षेत्रामधील आत्मनिर्भरतेच्या उद्दिष्टांमध्ये जीई एरोस्पेसची इंजिन्स महत्त्वाची आहेत. १९८६ पासून, कंपनीने एलएम२५०० नौदल इंजिन्स आणि भारताच्या तेजस एमके१ हलक्या लढाऊ विमानाला ऊर्जा देणाऱ्या एफ४०४-आयएन२० इंजिनांसाठी हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेडसोबत (एचएएल) सहयोग केला आहे. या प्लॅटफॉर्मची ४,००० हून अधिक इंजिन्स १६ देशांमध्ये कार्यरत आहेत.
अंतिम करार आणि मंजूऱ्यांच्या अधीन राहून २०२३ मधील सामंजस्य करार तेजस एमके२ प्रोग्रामसाठी एफ४१४ इंजिनांच्या संभाव्य देशांतर्गत उत्पादनाचा समावेश करतो. जीई एरोस्पेसने अपाचे हेलिकॉप्टर इंजिनांसाठी भारतीय हवाई दलासोबत पाच वर्षांचा परफॉर्मन्स बेस्ड लॉजिस्टिक्स करार आणि एफ४०४-आयएन२० इंजिनांसाठी देशांतर्गत डेपो सुविधा उभारण्यासाठी स्वतंत्र करार देखील केला आहे.
बेंगळुरूमध्ये केंद्रित अभियांत्रिकी आणि नाविन्यता
२००० मध्ये २०० दशलक्ष अमेरिकन डॉलर्सच्या गुंतवणुकीसह उभारण्यात आलेले जीई एरोस्पेसचे बेंगळुरू टेक्नॉलॉजी सेंटर हे अमेरिकेबाहेरील अशा प्रकारचे पहिले संशोधन आणि अभियांत्रिकी केंद्र होते. तेव्हापासून, या केंद्राने १,००० हून अधिक एव्हिएशन पेटंट्स मिळवले आहेत आणि जगातील सर्वात शक्तिशाली जेट इंजिन जीई९एक्सच्या डिझाइन, विकास आणि प्रमाणपत्रात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे. येथील अभियंत्यांकडे जीई९०, जीपी७२००, जीइएनएक्स आणि जीई९एक्स इंजिनांच्या प्रमुख डिझाइनची जबाबदारी आहे, तसेच टिकाऊपणाच्या ग्राहकांच्या अपेक्षा पूर्ण करत इंधन कार्यक्षमतेत २० टक्‍के सुधारणा करण्याचे उद्दिष्ट ठेवणाऱ्या सीएफएम राइज** प्रोग्राममध्ये देखील ते महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत. या सेंटरची डिजिटल टेक्नॉलॉजी टीम आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या (एआय) वापराद्वारे जीई एरोस्पेसच्या जागतिक पुरवठा साखळी, एमआरओ आणि विक्री ऑपरेशन्सना पाठबळ देते.
एकत्रितपणे, या सर्व गुंतवणूकांमधून भारताच्या स्वतःच्या विमान वाहतूक महत्त्वाकांक्षांच्या बरोबरीने भारताची एरोस्पेस क्षमता, उत्पादन, अभियांत्रिकी आणि संरक्षण आत्मनिर्भरता घडवण्यासाठी जीई एरोस्पेसची चार दशकांची कटिबद्धता दिसून येते.
संपूर्ण अहवाल डाउनलोड करा.| https://www.geaerospace.com/india-taking-flight-2026
* सीएफएम इंटरनॅशनल ही जीई एरोस्पेस आणि सफ्रान एअरक्राफ्ट इंजिन्स यांच्यातील ५०-५० संयुक्त कंपनी आहे.
** रिव्होल्युशनरी इनोव्हेशन फॉर सस्टेनेबल इंजिन्स (राइज) हा जीई एरोस्पेस आणि सफ्रान एअरक्राफ्ट इंजिन्स यांच्यातील ५०-५० संयुक्त कंपनी सीएफएम इंटरनॅशनलचा तंत्रज्ञान प्रात्यक्षिक उपक्रम आहे. हे व्यावसायिक विक्री
साठी उपलब्ध असलेले उत्पादन नाही.
