जस्टडायल, भारतातील लोकप्रिय स्थानिक सर्च इंजिनने 2024 मध्ये भारतीयांनी काय काय सर्च केले, या सर्वसमावेशक अहवालाचे अनावरण केले. यातून भारतीयांच्या वैविध्यपूर्ण आणि सातत्याने विकसित होत असलेल्या सवयीची झलक मिळते. यावर्षी मिळालेल्या माहितीनुसार आरोग्यसेवा, तंदुरुस्ती, प्रवास, अन्न आणि शिक्षण यांसारख्या श्रेणींमधील आकर्षक ट्रेंड दाखवतो तर आरोग्य, सुविधा यावरही अधिकाधिक लोकांचे लक्ष असल्याचे दिसते.
या सर्च ट्रेंडमध्ये टियर 1 आणि टियर 2 शहरांमधील फरक समोर येतो. टियर 2 शोधांनी टियर 1 शहरांपेक्षा 112% अधिक सर्चिंग केले आहे. यामुळे डिजिटल दुनियेचा विस्तार केवळ महानगरापुरताच मर्यादित नसल्याचे सिद्ध होते. विश्लेषणानुसार, आरोग्यसेवा, सुखासीन जगणे, शिक्षण आणि ब्रेक अशा विशिष्ट श्रेणींना शहरी आणि निमशहरी भागात सारखेच महत्त्व आहे. केवळ, प्राधान्यक्रम आणि त्याकडे जाण्याचे मार्ग मात्र भिन्न आहेत.
आरोग्य सेवा आणि वैद्यकीय सेवा श्रेणीने या सर्चमध्ये गेल्या वर्षीच्या तुलनेत 24% वाढ नोंदवली आहे. यामुळे सर्वाधिक शोधल्या गेलेल्या क्षेत्रांपैकी एक म्हणून त्याचे स्थान मजबूत झाले आहे. आरोग्यसेवेमध्ये देखील स्त्रीरोगतज्ञ आणि प्रसूतीतज्ज्ञांमध्ये लक्षणीय 22% वाढ दिसली, जी माता तसेच महिलांच्या आरोग्याला मिळणारे प्राधान्य दर्शवते. यासोबतच, ENT तज्ज्ञ (21%) आणि दंतचिकित्सकांसाठीचा (19%) सर्च विशेष वैद्यकीय सेवेवर अधिक लक्ष केंद्रित असल्याचे सांगतात. रुग्णालये आणि निदान केंद्रांच्या सर्चिंगमध्ये वाढ दिसली, जी शहरी आणि ग्रामीण भारतातील ग्राहकांद्वारे सुलभ आरोग्य सेवा उपायांना प्राधान्य देत आहे.
स्वत:ची काळजी आणि सौंदर्याला भारतीयांनी प्राधान्य दिल्याने निरोगीपणा आणि वैयक्तिक काळजीच्या सर्चिंगमध्ये वार्षिक 7% वाढ झाली आहे. विशेषत: रिलॅक्सेशन थेरपी, ब्युटी स्पा, ब्युटी पार्लर, सलून आणि स्किनकेअर क्लिनिक्सच्या सर्चिंगमध्ये दिल्ली, मुंबई, हैदराबाद, बंगळुरू आणि चेन्नईने आघाडी घेतली. स्किनकेअर हे 15% वार्षिक वाढीसह एक प्रमुख फोकस क्षेत्र म्हणून उदयास आले आहे, यामुळेच फिट राहण्याचे महत्त्व आणि निरोगीपणाच्या दिशेने झालेला ग्राहकांचा प्रवास अधोरेखित होतो.
शाळा, महाविद्यालये आणि ग्रंथालयांसाठीच्या सर्वाधिक सर्चिंगसह शिक्षण हा वर्षभर केंद्रबिंदू राहिला. हे भारताचा पायाभूत आणि उच्च शिक्षणावर सतत भर देत असल्याचे दिसून येते. पारंपरिक शिक्षणाच्या पलीकडे जाऊन हे ट्रेंड कौशल्य-बांधणी आणि छंदांमध्ये स्वारस्य दाखवते. नृत्य, क्रिकेट, संगीत आणि टेलरिंग क्लास यांसारख्या गोष्टींसाठीचे शोध वेगळे आहेत, यामुळेच सर्वांगीण विकासाकडील देशाचा वाढता कल हायलाइट केला आहे. ही आवड विशिष्ट भौगोलिक क्षेत्रांपुरती मर्यादित नव्हती, कारण टियर 1 आणि टियर 2 दोन्ही शहरांमधील शीर्ष 200 शोधांमध्ये ठळकपणे दिसली.
रिअल इस्टेट एजंट्स (10% वार्षिक वाढ) आणि वाहतूकदारांसाठीच्या वाढत्या सर्चिंगमुळे गृहनिर्माण आणि प्रवासी उपायांचे महत्त्व अधोरेखित होते आहे. कामासाठी आणि शिक्षणासाठी अनेक लोक शहरांमध्ये स्थलांतरित होत असल्याने, पेइंग गेस्टसारख्या सेवांमध्ये 12% वार्षिक वाढ झाली आहे.
टियर 1 शहरांमध्ये लवचिक गृहनिर्माण समाधानांच्या शोधात 18% वार्षिक वाढ दिसली तर टियर 2 शहरांमध्ये 9% वार्षिक वाढ नोंदवली गेली. तथापि, वसतिगृहांच्या मागणीत लक्षणीय घट होत आहे, टायर 1 शहरांमध्ये 40% घट आणि टियर 2 शहरांमध्ये 33% घट झाली आहे, कारण ग्राहक अधिकाधिक सुविधांनी युक्त पीजी आणि आधुनिक जीवनाच्या गरजा पूर्ण करणाऱ्या फ्लॅटला प्राधान्य देत आहेत.
पर्यटन आणि विश्रांतीसाठी पर्यटन याच्या सर्चिंगमध्येही 2024 मध्ये चांगलीच वाढ झाली. ज्यामध्ये पर्यटक आकर्षणे, हॉटेल्स, ट्रॅव्हल एजंट आणि टॅक्सी सेवांचा शोध वार्षिक 27% नी वाढला. टियर 2 शहरे या वाढीचे प्रमुख चालक म्हणून उदयास आली, ज्यांनी प्रवास-संबंधित शोधांमध्ये 30% वार्षिक वाढ नोंदवली, टियर 1 शहरांना मागे टाकले, त्यातही 19% वार्षिक वाढ दिसून आली. उपजीविकेच्या संधींसाठी शहरात स्थलांतर होत असताना, बरेच प्रवासी भारतातील कमी शहरी, ग्रामीण भाग शोधणे याला प्राधान्य देतात. विशेष म्हणजे, प्रवासाशी संबंधित सर्चिंगमध्ये प्रमुख शहरांमध्ये मुंबई, दिल्ली, बंगलोर, पुणे आणि हैदराबाद यांचा समावेश आहे.
रेस्टॉरंट्स, टिफिन सेवा, केटरर्स, केक शॉप्स आणि कॉफी शॉप्स/कॅफे यांसारख्या श्रेणींमध्ये सर्वाधिक शोधल्या गेलेल्या शब्दांमध्ये खाद्यपदार्थ आणि जेवण याला प्राधान्य राहिले आहे. यातील एका डिशला निर्विवाद मागणी आहे – बिर्याणी, त्यामुळे सर्चिंगमध्ये प्रमुख ठिकाणी आपले स्थान कायम राखते. दरम्यान, विकसित होत असलेल्या पॅलेट्सने मंडी आणि कोरियन सारख्या जागतिक पाककृतींना समोर आणले आहे, त्यांनी अनुक्रमे 18% आणि वार्षिक 15% वाढ नोंदवली. विविध जेवणाचा अनुभव घेण्यासाठी मुंबई, दिल्ली, बंगळुरू, हैद्राबाद आणि पुणे याला सर्वाधिक मागणी आहे. अन्नाशी संबंधित शोधांमध्ये ही पाच शहरे अग्रगण्य आहेत.
मनोरंजन आणि विश्रांतीच्या बाबत विचार करायचा तर, वॉटर पार्कला भेट देणे आणि मनोरंजन पार्कचा आनंद घेणे यासारखे उपक्रम लोकप्रिय आहेत. हे उपक्रम भारताचे बाह्य आणि सामाजिक अनुभवांवर नूतनीकरण केलेले लक्ष प्रतिबिंबित करतात. या श्रेण्यांमध्ये 36% वार्षिक वाढ दिसली. कोविड निर्बंधांनंतर लोक अधिक मुक्त आणि सामाजिक जीवनशैली स्वीकारत असल्याने मनोरंजक उपक्रमांमध्ये त्यांना फारच रस आहे. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, सिनेमा हॉलच्या सर्चिंगमध्ये गेल्या वर्षीच्या तुलनेत 15% नी घट झाली आहे, जे चित्रपटांच्या आउटिंगच्या पारंपरिक पर्यायापेक्षा अधिक परस्परसंवादी आणि डायनॅमिक अनुभव विश्रांतीचा पर्याय झाल्याचे सांगतात.
जस्टडायल सारख्या डिजिटल प्लॅटफॉर्मने ग्राहकांना त्यांच्या गरजा पूर्ण करणे सुरू ठेवल्यामुळे, या अहवालात केवळ ट्रेंडच नव्हे तर भारतीयांच्या वागण्याच्या सवयींवर प्रकाश टाकण्यात आला. आरोग्याबाबत सजगता, आणि स्वत:ची काळजी घेण्याच्या प्राधान्यांपासून ते प्रवास, विश्रांती आणि फिटनेससाठी पुनरुत्थानशील उत्साहापर्यंत, 2024 हे वर्ष परिवर्तन, लवचिकता आणि प्रगतीचे वर्ष ठरले आहे.
