भारत, 24 जून 2024: ग्रेट लर्निंग, उच्च शिक्षण आणि व्यावसायिक प्रशिक्षणासाठी अग्रगण्य जागतिक edtech कंपनीने त्यांच्या ‘अपस्किलिंग ट्रेंड्स रिपोर्ट 2024-25’ ची तिसरी आवृत्ती प्रकाशित केली आहे. अहवालात गेल्या वर्षभरात भारतातील ग्रेट लर्निंगच्या कार्यक्रमांद्वारे पाहिल्या गेलेल्या शिकण्याच्या ट्रेंडचा सारांश देण्यात आला आहे. याव्यतिरिक्त, एका संशोधन एजन्सीच्या सहकार्याने, ग्रेट लर्निंगने येत्या वर्षात भारतीय व्यावसायिकांच्या उन्नत प्राधान्यांना प्रभावित करणारे प्रमुख ट्रेंड आणि घटक शोधण्यासाठी प्रमुख क्षेत्रातील 1000 हून अधिक व्यावसायिकांबरोबर एक व्यापक अभ्यास केला. या ट्रेंडचा नोकऱ्यांवर कसा परिणाम होईल हे समजून घेण्यासाठी, आवश्यक कौशल्यांचा अंदाज लावण्यासाठी आणि स्पर्धेच्या पुढे राहण्यासाठी स्वत:ला तयार करण्यात व्यावसायिकांना आणि व्यवसायांना मदत करणे हा अहवालाचा उद्देश आहे.
79% व्यावसायिकांनी आर्थिक वर्ष FY25 मध्ये त्यांच्या करिअरच्या भविष्यातील पुराव्यासाठी अपस्किलिंगचे महत्त्व अधोरेखित केले.
सर्वेक्षण केलेल्या 79% व्यावसायिकांनी आर्थिक वर्ष FY25 मध्ये त्यांच्या करिअरच्या भविष्यासाठी आवश्यक असलेल्या अपस्किलिंगला हायलाइट केले आहे. 17 वर्षांहून अधिक अनुभव असलेल्या व्यावसायिकांमध्ये अपस्किलिंगला सर्वाधिक महत्त्व आहे, अशा उत्तरदात्यांपैकी 92% लोकांनी त्याच गोष्टीचे प्रमाणिकरण केले आहे. याव्यतिरिक्त, अभियांत्रिकी पदवी असलेले व्यावसायिक आणि IT/Telecom/Tech क्षेत्रात कार्यरत असलेले व्यावसायिक त्यांच्यासाठी अपस्किलिंग महत्त्वपूर्ण मानतात. नौकरी ताज्या अहवालानुसार IT क्षेत्रातील नोकऱ्या 16% ने कमी झाल्यामुळे देखील हे असू शकते. भारतातील उद्योगांमध्ये तांत्रिक अडथळे आणि बदलत्या मार्केट डायनॅमिक्समुळे वेगाने बदल होत असताना, व्यावसायिकांना नियोक्त्याच्या अपेक्षा पूर्ण करण्यासाठी नवीन विशेष कौशल्ये आत्मसात करण्याच्या गरजेची जाणीव होत आहे.
तंत्रज्ञानातील अडथळे आणि व्यापक आर्थिक परिस्थितींमध्ये भारतीय व्यावसायिकांमध्ये नोकरी टिकवून ठेवण्याचा आत्मविश्वास 62% पर्यंत घसरला आहे
भारतीय व्यावसायिकांच्या नोकऱ्या टिकवून ठेवण्याच्या आत्मविश्वासात लक्षणीय घट झाली आहे, मागील वर्षाच्या तुलनेत नऊ टक्क्यांनी घट झाली आहे. गेल्या वर्षीच्या अभ्यासात, 71% व्यावसायिकांनी नोकरी टिकवून ठेवण्यावर विश्वास व्यक्त केला होता, तर यावर्षी हा आकडा 62% पर्यंत कमी झाला आहे. ही भावना जागतिक स्तरावर प्रचलित व्यापक आर्थिक परिस्थिती आणि व्यापक टाळेबंदीला कारणीभूत ठरू शकते. केवळ 29% एंट्री-लेव्हल प्रोफेशनल्सना त्यांच्या नोकऱ्या टिकवून ठेवण्याचा विश्वास आहे. विविध उद्योग त्यांच्या डेटात ही भावना प्रतिबिंबित करतात. मार्च 2024 मध्ये, नोकरी जॉबस्पीक इंडेक्स, भारतातील व्हाईट कॉलर हायरिंगचा सर्वात व्यापक उपाय, 2657 वर होता, गेल्या वर्षीच्या मार्चच्या तुलनेत नोकऱ्यांच्या संधींमध्ये 11% घट झाली आहे.
85% व्यावसायिकांनी आर्थिक वर्ष FY25 मध्ये कौशल्य वाढवण्याची योजना आखली आहे; बंगळुरू आणि चेन्नईने सर्वोच्च हेतू दाखवला
भारतातील 85% व्यावसायिकांनी एकूणच आर्थिक वर्ष FY25 मध्ये अपस्किलिंगमध्ये गुंतवणूक करण्याची योजना आखली आहे. विशेष म्हणजे, फ्रेशर्समध्ये कौशल्य वाढवण्याचा हेतू आठ टक्के गुणांनी वाढला आहे, जो आर्थिक वर्ष FY24 मधील 75% च्या तुलनेत यावर्षी 83% वर आहे. खरं तर, ग्रेट लर्निंगमध्ये फ्रेशर्स आणि प्रवेश-प्रवेशांच्या अपस्किलिंगच्या मागणीत 18% वाढ झाली आहे, आर्थिक वर्ष FY24 मध्ये एंट्री लेव्हल प्रोफेशनल्स (0-3 वर्षांचा कामाचा अनुभव) प्रमुख क्षेत्रांमध्ये, आर्थिक वर्ष FY25 मध्ये उत्पादन, अभियांत्रिकी, कॅपिटल गुड्स आणि BFSI मधील व्यावसायिकांमध्ये उच्च कौशल्याचा हेतू सर्वाधिक होता. भारतातील इतर महानगरांच्या तुलनेत बंगळुरू आणि चेन्नईने या वर्षी उच्च कौशल्याचा हेतू प्रदर्शित केला आहे, 87% व्यावसायिकांनी या दोन्ही शहरांमध्ये आर्थिक वर्ष FY25 मध्ये अपस्किलिंगमध्ये गुंतवणूक करण्याची योजना आखली आहे.
आर्थिक वर्ष FY25 मध्ये, डेटा सायन्स, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स आणि मशीन लर्निंग हे सर्वात पसंतीचे डोमेन म्हणून उदयास आले आहे. जे व्यावसायिक उच्च कौशल्य शोधत आहेत, त्यानंतर सॉफ्टवेअर डेव्हलपमेंट आणि डिजिटल मार्केटिंग आहे. भाड्याने घेणाऱ्या भागीदारांच्या सर्वेक्षणात, हे तीन डोमेन सर्वोच्च क्षेत्र म्हणून उदयास आले आहेत जेथे एंटरप्रायझेस आर्थिक वर्ष FY25 मध्ये सर्वाधिक उमेदवारांना नियुक्त करण्याची योजना आखत आहेत.
त्यांच्या संस्थेतील करिअर वाढ ही उच्च कौशल्याची अंतिम प्रेरणा आहे
सर्वेक्षण केलेल्या व्यावसायिकांपैकी 39% व्यावसायिकांना त्यांच्या सध्याच्या संस्थेमध्ये करिअरच्या वाढीसाठी प्रवृत्त केले जाते, त्यानंतर 17% वैयक्तिक स्वारस्याने प्रेरित आहेत. कौशल्ये कालबाह्य होण्याची भीती 15% व्यावसायिकांना प्रेरित करते, तर 13% नियोक्त्याच्या अपेक्षांची पूर्तता ही त्यांची प्राथमिक प्रेरणा आहे. अपस्किलिंग प्रोग्रामचा पाठपुरावा करण्यासाठी येणाऱ्या अडथळ्यांच्या संदर्भात, व्यावसायिक म्हणतात की कार्यालयीन कामात व्यस्त राहणे हा सर्वात महत्वाचा अडथळा आहे, त्यापैकी 34% तेच सांगतात, तर 19% व्यावसायिकांनी आर्थिक अडचणींचा अडथळा म्हणून उल्लेख केला आहे. याव्यतिरिक्त, 14% कौटुंबिक आणि इतर सामाजिक बांधिलकी दर्शवितात कारण ते अपस्किलिंगसाठी वेळ काढू शकत नाहीत.
अहवालावर टिप्पणी करताना, ग्रेट लर्निंगचे सह-संस्थापक हरी कृष्णन नायर म्हणाले, “गेल्या वर्षापासून, आव्हानात्मक आर्थिक परिस्थिती आणि अस्थिर भू-राजकीय परिस्थितीमुळे अनेक व्यवसायांना भांडवल मिळवणे आणि फायदेशीरपणे विस्तार करणे कठीण झाले आहे. या गतिमान वातावरणात स्पर्धात्मक राहण्यासाठी, सतत शिकणे आणि अपस्किलिंग हे परिस्थितीशी जुळवून घेण्यासाठी आणि विकसित होण्यासाठी महत्त्वाचे आहे. विकसित होत असलेल्या नियोक्त्याच्या मागण्या पूर्ण करण्यासाठी विशेष कौशल्ये आत्मसात करून या व्यत्ययावर नेव्हिगेट करण्यासाठी व्यावसायिक एक सक्रिय दृष्टीकोन स्वीकारत आहेत हे पाहणे उत्साहवर्धक आहे. कौशल्य विकासाला चालना देण्याच्या उद्देशाने सरकारी उपक्रमांनी ही जागरूकता आणखी वाढवली आहे. अपस्किलिंग ट्रेंड रिपोर्ट 2024-25 द्वारे, आमचे उद्दिष्ट विद्यार्थी, व्यावसायिक आणि कंपन्यांना मौल्यवान अंतर्दृष्टीसाठी मदत करणे, त्यांना आर्थिक वर्ष FY25 साठी प्रभावीपणे रणनीती
बनविण्यास सक्षम करणे हे आहे.”
