मधुमेह असलेल्या व्यक्तींनी रमझान दरम्यान काळजीपूर्वक नियोजन करण्याची गरज आहे. योग्य धोरणांसह मधुमेह असलेल्या व्यक्ती त्यांच्या आरोग्याबाबत चिंता न करता सुरक्षितपणे उपवास करू शकतात.सुहूरपासून इफ्तारपर्यंत रक्तातील शर्करेच्या पातळ्या संतुलित राखणे संभाव्य चढ-उतारांमुळे आव्हानात्मक ठरू शकते. योग्य आहार नियोजनामुळे रक्तातील शर्करेच्या पातळ्यांमधील मोठ्या बदलांना प्रतिबंध होण्यास मदत होते. संतुलित आहाराव्यतिरिक्त नियमितपणे ग्लुकोज मॉनिटरिंग महत्त्वाचे आहे. कन्टिन्युअस ग्लुकोज मॉनिटरिंग (सीजीएम) रिअल-टाइम डेटा देते, ज्यामुळे व्यक्तींना सुरक्षितपणे उपवास करण्याच्या खात्रीसाठी आहार, क्रियाकलाप व उपचाराचे समायोजन करण्यास मदत होते.
पुण्यातील नेक्टर डायबेटिज केअर अँड थायरॉईड सेंटरमधील डायबेटोलॉजिस्ट डॉ. सोनाली भोजणे म्हणाल्या, ”कन्टिन्युअस ग्लुकोज मॉनिटरिंग (सीजीएम) रमजानदरम्यान उपवास करणाऱ्या मधुमेही व्यक्तींसाठी महत्वपूर्ण आहे. रिअल-टाइम ब्लड शुगर डेटा उपवासापूर्वी व उपवासानंतर ग्लुकोजमधील चढ-उतार ओळखण्यास आणि त्याचे व्यवस्थापन करण्यास मदत करतो. हा डेटा-संचालित दृष्टीकोन आहाराचे प्रमाण, आहाराची वेळ आणि व्यायामाचे समायोजन करण्यास मदत करतो, ज्यामुळे रक्तातील शर्करेच्या पातळ्या अधिक स्थिर असण्याची खात्री मिळते.”
रमझान दरम्यान मधुमेहाचे व्यवस्थापन करण्यासंदर्भात टिप्स:
१. इफ्तारदरम्यान शरीराला उत्तम पोषण द्या : खजूराचे सेवन करत उपवास सोडल्याने त्वरित ऊर्जा मिळते, पण गुंतागूंती टाळण्यासाठी प्रमाणावर नियंत्रण ठेवणे महत्त्वाचे आहे. संतुलित आहारामध्ये गुंतागूंतीचे कर्बोदके (उदा. ओट्स, व्होल-ग्रेन ब्रेड, डाळी, भाज्या), भूकेचे शमन करण्यासाठी लीन प्रोटीन्स (उदा, मासे, टोफू, नट्स), एकूण आरोग्य उत्तम राहण्यासाठी आरोग्यदायी फॅट्स (उदा, ऑलिव्ह तेल, अॅव्होकॅडो) यांचा समावेश असला पाहिजे. डिहायड्रेशनला प्रतिबंध करण्यासाठी भरपूर प्रमाणात पाणी प्या आणि कॅफिन व साखरयुक्त पेये टाळा.
२. योग्यरित्या व्यायाम करा: शारीरिक व्यायाम महत्त्वाचा आहे, पण समायोजन आवश्यक आहे, जसे चालणे किेवा योग यांसारखे हलक्या स्वरूपाचे व्यायाम सर्वोत्तम आहेत. व्यायाम करण्यासाठी सर्वोत्तम वेळ: इफ्तारनंतर. पुरेशा प्रमाणात व्यायाम करण्यासाठी सर्वात सुरक्षित वेळ: सुहूरपूर्वी. हलक्या स्वरूपातील व्यायामासाठी अनुकूल वेळ: इफ्तारपूर्वी. थकवा येणे टाळण्यासाठी फक्त हलक्या स्वरूपाचा स्ट्रेचिंग व्यायाम करा. थकवा न येण्यासाठी आणि रक्तातील शर्करेचे प्रमाण कमी न होण्यासाठी अतिप्रमाणात व्यायाम करणे टाळा.
३. पुरेशी झोप घेण्याला प्राधान्य द्या: रात्री उशिरापर्यंत वेळ व्यतित केल्याने झोपेमध्ये व्यत्यय येऊ शकतो, ज्याचा रक्तातील शर्करेचे प्रमाण नियंत्रणात राहण्यावर परिणाम होऊ शकतो. कमी झोपेमुळे भुकेवर परिणाम होऊ शकतो, ज्याचा चयापचय व रोगप्रतिकारशक्तीवर परिणाम होऊ शकतो, तसेच ग्लुकोज नियमनामध्ये अडथळा येऊ शकतो. म्हणून आरोग्य उत्तम ठेवण्यासाठी नियमितपणे पुरेशी झोप घ्या.
४. नियमितपणे रक्तातील शर्करेच्या पातळ्यांवर देखरेख ठेवा: सुरक्षितरित्या उपवास करण्यासाठी ग्लुकोज मॉनिटरिंग महत्त्वाचे आहे. सीजीएम डिवाईसेस रिअल-टाइम डेटा देतात, ज्यामधून ब्लड शुगर ट्रेण्ड्सचे परिपूर्ण दृश्य मिळते आणि त्याअनुषंगाने आहार व क्रियाकलाप समायोजित करण्यास मदत होते. समकालीन हाताच्या बोटाला टोचून केलेल्या जाणाऱ्या चाचण्यांच्या तुलनेत सीजीएम सर्वोत्तम मधुमेह व्यवस्थापनासाठी सतत माहिती देते.
आगामी नियोजन करत, आरोग्यदायी आहार निवडी करत, योग्यरित्या सक्रिय राहत आणि रक्तातील शर्करेच्या पातळ्यांवर देखरेख ठेवत मधुमेह असलेल्या व्यक्ती सुरक्षितपणे रमझान साजरा करण्याचा आनंद घेऊ शकतात, तसेच त्यांचे आरोग्य उत्तम
ठेवू शकतात.
