**पुणे, दि. १७ (जिमाका वृत्तसेवा) :** दुष्काळी परिस्थितीत शेतकऱ्यांना रब्बी हंगामातील पीक नियोजनासाठी प्रोत्साहन देण्यासह पिकांचे संवर्धन, चारा उत्पादन आणि पाण्याची बचत करण्यासाठी कृषी विभागामार्फत विविध उपाययोजना राबविण्यात येत आहेत. याअंतर्गत जिल्ह्यात ३ हजार हेक्टर क्षेत्रावर ज्वारी आणि ८० हेक्टर क्षेत्रावर हरभरा पिकाचे प्रात्यक्षिक प्रकल्प राबविण्यात येत आहेत, अशी माहिती जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी वैभव तांबे यांनी दिली.
**ज्वारी, हरभरा पिकांसाठी निविष्ठा उपलब्ध**
ज्वारीच्या प्रात्यक्षिक प्रकल्पांतर्गत शेतकऱ्यांना ज्वारीचे बियाणे, बीजप्रक्रियेसाठी जैविक खते, सूक्ष्म मूलद्रव्ये, जैविक कीटकनाशके आणि औषधे उपलब्ध करून देण्यात येत आहेत. तसेच हरभरा पिकाच्या ८० हेक्टर क्षेत्रावरील लागवडीसाठी बियाणे व इतर आवश्यक निविष्ठा उपलब्ध करून देण्यात येत आहेत. दुष्काळी परिस्थितीत रब्बी हंगामात योग्य पिकांची निवड, पीक व्यवस्थापन आणि संवर्धनाच्या उपाययोजनांबाबत शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन करण्यासाठी प्रशिक्षण कार्यक्रम आणि शेतीशाळांचे आयोजन करण्यात येत आहे.
**७ हजार हेक्टर क्षेत्रावर चारा उत्पादनाचे नियोजन**
पशुधनासाठी चाऱ्याची उपलब्धता वाढविण्याच्या दृष्टीने कृषी विभागाने ७ हजार हेक्टर क्षेत्रावर चारा उत्पादन प्रकल्प राबविण्यासाठी जिल्हा नियोजन व विकास निधीतून निधी मिळण्याकरिता प्रस्ताव सादर केला आहे. या प्रकल्पासाठी मका आणि कडवळ या चारा पिकांच्या बियाण्यांची मागणी करण्यात आली आहे. दुष्काळी परिस्थितीत पशुधनासाठी चारा उपलब्ध राहावा, यासाठी हा उपक्रम महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे.
**सूक्ष्म सिंचनातून पाण्याची बचत**
पाण्याचा कार्यक्षम वापर करून उपलब्ध पाण्याची बचत करण्यासाठी केंद्र पुरस्कृत सूक्ष्म सिंचन योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना ठिबक आणि तुषार सिंचन संचांसाठी अनुदान उपलब्ध करून देण्यात येत आहे. तसेच दुष्काळी परिस्थितीत फळबागांचे संरक्षण करण्यासाठी जिल्हा नियोजन व विकास निधीतून आवश्यक निधी मिळण्याकरिता प्रस्ताव सादर करण्यात आला आहे.
**मुरघास निर्मितीसाठी यांत्रिकीकरणाला प्रोत्साहन**
दुष्काळी परिस्थितीत जनावरांसाठी चारा साठवून ठेवता यावा, यासाठी मुरघास पद्धतीने चारा तयार करण्यास प्रोत्साहन देण्यात येत आहे. कृषी यांत्रिकीकरण योजनेअंतर्गत कडबा कुट्टी यंत्रासाठी अनुदान उपलब्ध करून देण्यात येत असून, या माध्यमातून चारा व्यवस्थापन अधिक प्रभावी करण्यावर भर देण्यात येत आहे.
०००
