एपिलेप्सी ही अशी स्थिती आहे ज्यामुळे लोकांना वारंवार दौरे होतात. मेंदूतील असामान्य विद्युत क्रियांमुळे झटके येतात. दौर्यामुळे तुम्हाला आकुंचन होऊ शकते, किंवा हालचाल होऊ शकते किंवा विचित्रपणे वागू शकते. एपिलेप्सी कोणत्याही वयात सुरू होऊ शकते.
यासंबंधीची माहिती डॉ.मंगेश उदार (न्यूरोलॉजिस्ट),ब्रेन अँड स्पाईन क्लिनिक,२ रा मजला, प्रसाद चेंबर, ३०/ सी, कर्वे रोड एरंडवणे, पुणे, महाराष्ट्र ४११००४ यांनी नुकतेच झालेल्या जागतिक आरोग्य दिनानिमित्त दिली.डॉ. मंगेश उदार पुढे म्हणाले की, फेफरेची लक्षणे काय आहेत?विविध प्रकारचे दौरे आहेत. प्रत्येक लक्षणांचा एक वेगळा संच कारणीभूत ठरतो. बहुतेक फेफरे फक्त काही सेकंद किंवा मिनिटे टिकतात.
ज्या लोकांना “टॉनिक-क्लोनिक” किंवा “ग्रँड माल ” झटके येतात ते अचानक आकुंचन होतात, कडक होतात आणि नंतर धक्कादायक हालचाल करतात. इतर प्रकारचे दौरे कमी नाट्यमय लक्षणे निर्माण करतात. उदाहरणार्थ, काही लोकांच्या फक्त 1 हाताने किंवा चेहऱ्याच्या एका भागात थरथरणाऱ्या हालचाली असतात. इतर लोक अचानक प्रतिसाद देणे थांबवतात आणि काही सेकंद टक लावून पाहतात.
कधीकधी, लोक सांगू शकतात की त्यांना फेफरे येणार आहेत. त्यांना विशिष्ट भावना असते किंवा विशिष्ट वास येतो. या भावना किंवा वासाला “आभा” म्हणतात.
मला चाचण्या लागतील का?हो. कदाचित खालीलपैकी १ किंवा दोन्ही लागतील :
EEG – एक EEG मेंदूतील विद्युत क्रियाकलाप मोजतो
CT किंवा MRI स्कॅन – या चाचण्या मेंदूची चित्रे तयार करतात.
एपिलेप्सीचा उपचार कसा केला जातो?
एपिलेप्सीचा उपचार विरोधी औषधांनी केला जातो. त्यांना “अँटी-एपिलेप्टिक” किंवा “अँटी-कन्व्हलसंट” औषधे देखील म्हणतात. ही औषधे अपस्मार बरा करू शकत नाहीत, परंतु ते दौरे टाळण्यास मदत करू शकतात. एपिलेप्सीविरोधी वेगवेगळी औषधे आहेत. तुमच्यासाठी योग्य तुमचा दौरा आणि इतर घटकांवर अवलंबून आहे.
एपिलेप्सी-विरोधी औषधे सहसा फेफरे नियंत्रित करण्यासाठी चांगले कार्य करतात. परंतु जर ते तुमचे दौरे नियंत्रित करत नसतील, तर तुमचे डॉक्टर तुमच्याशी इतर संभाव्य उपचारांबद्दल बोलू शकतात.यामध्ये हे समाविष्ट असू शकते:
मेंदूची शस्त्रक्रिया
“व्हॅगस नर्व्ह स्टिम्युलेटर” नावाचे उपकरण – हे फेफरे नियंत्रित करण्यात मदत करण्यासाठी छातीत जाते.
“केटोजेनिक” आहाराचे पालन करणे – यामध्ये चरबीचे प्रमाण जास्त, प्रथिने मध्यम आणि कर्बोदकांमधे कमी असलेले पदार्थ खाणे समाविष्ट आहे. तुमचे डॉक्टर तुम्हाला याबद्दल अधिक माहिती देऊ शकतात.
कोणत्याही प्रकारचे फेफरे असलेल्या व्यक्तीला मदत करण्यासाठी या सामान्य प्रक्रिया आहेत:
व्यक्तीला जमिनीवर हलवा.
त्या व्यक्तीला हळूवारपणे एका बाजूला वळवा. हे व्यक्तीला श्वास घेण्यास मदत करेल.
कठोर किंवा तीक्ष्ण कोणत्याही व्यक्तीच्या सभोवतालचे क्षेत्र साफ करा. यामुळे दुखापत टाळता येते.
त्याच्या डोक्याखाली दुमडलेल्या जाकीटसारखे काहीतरी मऊ आणि सपाट ठेवा.
चष्मा काढा.गळ्यात स्कार्फ किंवा काहीही सैल करा ज्यामुळे श्वास घेणे सोपे होईल.
खालीलपैकी कोणतीही गोष्ट कधीही करू नका:
व्यक्तीला दाबून ठेवू नका किंवा त्याच्या हालचाली थांबवण्याचा प्रयत्न करू नका.
व्यक्तीच्या तोंडात काहीही घालू नका. यामुळे दात किंवा जबड्याला इजा होऊ शकते.
तोंडाने श्वास देण्याचा प्रयत्न करू नका (सीपीआर सारखे).
फेफरे आल्यानंतर लोक सहसा स्वतःहून पुन्हा श्वास घेऊ लागतात.
जोपर्यंत व्यक्ती पूर्णपणे सावध होत नाही तोपर्यंत त्याला पाणी किंवा अन्न देऊ नका.
फेफरे संपेपर्यंत आणि तो किंवा ती पूर्णपणे जागृत होईपर्यंत व्यक्तीसोबत रहा. ते संपल्यानंतर, व्यक्तीला सुरक्षित ठिकाणी बसण्यास मदत करा. एकदा ते सावध झाले आणि संवाद साधण्यास सक्षम झाले की, काय घडले ते त्यांना अगदी सोप्या भाषेत सांगा.व्यक्तीला सांत्वन द्या आणि शांतपणे बोला. त्या व्यक्तीने वैद्यकीय ब्रेसलेट किंवा इतर आपत्कालीन माहिती घातली आहे का ते तपासा.स्वतःला
आणि इतर लोकांना शांत ठेवा.
